nieuw bewustzijn

eert uw vader en moeder

Een van de 10 geboden in het Oude Testament van de Bijbel zegt Eert uw vader en moeder. Afgelopen week was ik jarig. Als je jarig bent vier je de dag dat je bent geboren. Dat is in principe een heugelijk feit. Voor mij echter is mijn verjaardag ieder jaar weer een ingewikkeld moment. Ongeveer 2 weken van tevoren komt er een soort zwaarte over me. De zwaarte van mijn bottleneck. Van het tekort van de onvolmaakte omgeving waarin ik terecht kwam. En dat is onherroepelijk verbonden met mijn ouders. Eert uw vader en moeder.

In dezelfde week van mijn verjaardag had ik een thema-middag met een aantal mensen die bij mij dagbesteding of vrijwilligerswerk doen. Het thema was het vorige artikel van mijn site De kracht van innerlijk werk. Individualiteit versus collectiviteit. We zaten nu midden in de tuin van Pluk&Plenty, met de natuur om ons heen. De natuur groeit, planten groeien. Wij als mens groeien ook. De vraag is hoe wij als mens groeien. Dat schreef ik in het vorige artikel op deze site met het beeld van de twee-traps raket. Kort samengevat. Eerst groei je binnen de omgeving van het collectief, inclusief je eigen gezin. Maar de groei binnen dit collectief is begrensd. Voor sommigen is dit voldoende. Voor anderen knaagt er iets aan dit kader, aan dit begrensde kader. Er moet meer zijn dan dit. Er sluimert een vermoeden. Deze mensen gaan zoeken, soms geactiveerd door een crisis, het verlies van een dierbare, ziek worden, een burn-out. Wie klopt, wordt open gedaan. Er komt een antwoord vanuit een andere werkelijkheid dan die van het collectieve kader. Licht schijnt door de crack naar binnen. Een ruimere werkelijkheid wordt in een moment zichtbaar. De individuele groei gaat verder vanuit een nieuw bewustzijn, dat ruimer is dan het bewustzijn binnen het collectieve kader.

Het was een wonderlijke middag in de tuin van Pluk&Plenty met een wonderlijke ontmoeting, want in alle openheid ontspon zich een gesprek, dat zin voor zin door iedere deelnemer/ster werd uitgesproken. Er ontstond als het ware een gezamenlijk inzicht van de werkelijkheid.

Luister maar eens vanuit een innerlijk oor naar de volgende zinnen;

Het ongekende dat zich door jou laat kennen.

Door het tegendeel ontwikkelt zich iets, door het tekort, de tegenkracht ontwikkelt zich iets.

Het collectief, het systeem is nodig voor het individu om geboren te worden, zoals een kuiken uit het ei.

Jij tikt vanuit de binnenkant van het ei om de schil te doen breken, aan de andere kant van het ei wordt jij ook gezocht.

Als je het niet kent, kun je er niet over nadenken. Maar dat betekent nog niet dat het er niet is.

Er sluimert iets, bij iedereen, totdat er een bepaalde hoeveelheid is, dan pas gaat het branden.

Dat wat op je pad komt, alleen daar kun je iets mee. Is het groter, dan voel je machteloosheid. Dat mag je dan loslaten.

Ik word in mijn hart geraakt door het lijden van mensen, maar ik kan niets doen (om dit lijden te voorkomen of op te lossen). Ik kan alleen luisteren naar waar dit hart voor mensen mij brengt.

Mooi om te ervaren hoe je dus samen met een aantal mensen, die zoekende zijn, die open staan, kennis kunt opbouwen. Alsof je samen een kerk opbouwt. Het gezamenlijke inzicht ontstond dat er in ieder een mogelijkheid aanwezig is van een nieuw bewustzijn. Alsof je als individu zwanger kunt zijn van een nieuw bewustzijn, dat in het individu geboren wordt. Alsof dit het belangrijkste doel is van ons mensen hier op aarde, om door ons heen een nieuw bewustzijn geboren te laten worden. Alsof de aarde zwanger is van een nieuw bewustzijn. Als dit gaande is, dan geeft dit een heel andere blik op alle problemen die er zijn, op de onvolmaaktheid. Want deze onvolmaaktheid namelijk is onderdeel van dit doel, van dit doel om een groter bewustzijn geboren te laten worden. Deze onvolmaaktheid wordt gebruikt, is aanwezig als een soort compost. Dan is alles een. Het grootste probleem is niet de onvolmaaktheid, maar dat ik me tegen deze werkelijkheid verzet, dat ik in opstand kom tegen deze onvolmaaktheid. Dat ik in mijn afgescheidenheid, de arrogantie van mijn ego eigenlijk, het beter weet dan hoe het in feite is en ik slachtoffer ben van de wereld, deze wil redden of aanklaag. De reddersdriehoek. Denk er maar eens over na hoeveel tijd en energie we hier met z’n allen insteken. Sterker nog; hoe zeer we daar onze collectieve identiteit aan ontlenen. Eigenlijk aan het niet toelaten van hoe de onvolmaaktheid in mijn specifieke geval voelt! Dat is voor ieder mens weer anders.

Een paar dagen na deze bijzondere ontmoeting zat ik in de auto en begreep ik plots een van die 10 geboden Eert uw vader en moeder. Het betekent dat je alles dat je hebt meegekregen van je ouders, inclusief alle onvolkomenheden, heel de onvolmaaktheid van de bodem waarin je bent geboren, eert. Eert uw vader en moeder betekent dus eert deze bodem. Dit is niet makkelijk, dit vraagt veel innerlijk werk van het omzetten van ieder trauma, iedere pijn, iedere overlevingsstrategie en dat kost tijd. Dit alles is een innerlijke tuin. De grond om het nieuwe bewustzijn geboren te laten worden. Alles is nodig en wordt hiervoor gebruikt. Deze onvolmaaktheid die ik maar al te vaak als een bottleneck ervaar. Deze nauwe doorgang is als een geboortekanaal voor het nieuwe bewustzijn om geboren te worden. Zonder ei en zonder schil van het ei, geen kip. Zonder pijn geen geboorte. Ook al proberen wij als moderne mensen dit te vermijden door de keizersnede als standaard te beschouwen. Dat is precies de onwetendheid van de mens die denkt dat in die lijn de (wetenschappelijke) vooruitgang ligt, door het lijden van de onvolmaaktheid op te lossen. Aanvaarding is het begin van de tweede groei van het individu buiten de kaders van het collectief. Aanvaarding van de onvolmaaktheid als gegeven, maar die wezenlijk wordt getransformeerd als je begrijpt dat deze onvolmaaktheid nodig is om de volmaaktheid van het nieuwe bewustzijn geboren te laten worden.

 

heb God lief boven alles en de ander zoals jezelf

IMG_0950
Ik kom altijd weer uit bij een en hetzelfde woord; God, en dat omvat alles en dan hoef ik al het andere niet meer te zeggen (Etty Hillesum).

Deze week begreep ik weer wat beter wat het liefdesgebod van Jezus betekent. Heb God lief boven alles en houd van de ander, zoals van jezelf. Eigenlijk zit hier alles in.

Dit jaar leer ik heel veel van mijn leervraag, die ik ieder jaar van september tot september, inzet. Deze leervraag, dit thema luidt dit jaar; de kracht, die op mezelf gericht is. Ik kwam hierop, omdat ik me vorig jaar voorzichtig bewust werd van een kracht in me, die onvoorwaardelijk in mij aanwezig is en die ik beter wilde leren kennen. En niet zoals ik gewend ben vanuit mijn ego-systeem een naar buitengerichte kracht, die bezig is mijn eigen pijn, mijn eigen gat te vullen met afleidingen, eten, de zorg en verantwoordelijkheid voor anderen. Dat gat vullen is vaak de bezigheid waar ik bewust en onbewust heel vaak mee bezig ben. Bijvoorbeeld, kwam ik laatst achter, dat ik eigenlijk meer succes in de wereld wil, omdat ik dan denk dat mensen meer van me houden. In dat gat, mijn bottleneck zit nl. de overtuiging dat ik niet ben om van te houden. Een conclusie, die ik getrokken heb nav. het gezin waarin ik geboren ben.

Pas gebeurde er iets schokkends. Ik was aan het vergaderen met een 4-tal hulpverleners ten behoeve van een van mijn klanten en in de vergadering gebeurde opeens hetzelfde als in mijn gezin vroeger. Een van de hulpverleners nam, net als mijn vader vroeger, enorm veel ruimte in. Ze profileerde zich op zo’n manier, dat ik me helemaal aan de buitenkant gedrukt voelde. Terwijl de andere het eigenlijk wel prima vonden, want met haar dominantie vulde ze het gat dat de andere lieten liggen. Ze vonden elkaar in een onuitgesproken contract en ik stond daar buiten. Net zoals vroeger, waar mijn vader dominant was en mijn moeder zich aanpaste. Bijzonder pijnlijk, maar als kind kon ik dat niet toelaten en had allerlei manieren ontwikkeld om dit nare gevoel te ontwijken. Ik kon het nu, in tegenstelling tot vroeger, wel voelen en voelde me beklemd, uitgesloten, benauwd, klein, minderwaardig.

Het is de eerste stap in verandering, nl. het gat dat in ieder mens geslagen is, te kunnen voelen, beetje bij beetje, net zoveel als het vat van bewustzijn kan dragen. Ik denk dat het gat nooit verdwijnt, maar wel dat ik het gat niet meer hoef te ontwijken, te vullen met oneigenlijke dingen, maar langzaam toe te laten. Er ik tegen zeg, er verantwoordelijkheid voor neem, toelaat zoals het is en van binnenuit om hulp, om antwoord vraag. Want dat is eigenlijk het wonder, dat van binnen er een antwoord op deze pijn, dit gat, aanwezig is. Dat antwoord was er altijd al, maar doordat mijn bewustzijn groeit, kan ik het nu langzaam, beetje bij beetje toelaten. Zo wordt er van binnenuit iets geheeld en wordt in mij een nieuw bewustzijn geboren.

Dat nieuwe bewustzijn krijgt in mij beetje bij beetje meer ruimte. Bijvoorbeeld met het inzicht een aantal maanden geleden dat ik van goddelijke oorsprong ben. Ik vroeg me namelijk af; waar komt dan dit bewustzijn, dat in mij geboren wordt, vandaan? En het antwoord dat ik van binnen kreeg was: God. Dat raakte me diep en even kon ik ervaren dat ik van goddelijke oorsprong ben. En van daaruit dat alles om me heen van goddelijke oorsprong is. En ik dus één ben met alles om me heen. Deze week werd dit inzicht nog iets groter door het lezen in het boek van Baird Spalding; Meesters uit het verre Oosten. Hij beschrijft hierin vanuit zijn 3 jaar lange ervaring met verlicht volk dat in de Himalaya woont, de relatie tussen God en de mens. En plots kon ik even in mezelf ervaren dat God en de mens onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Dat God door de mens zichzelf schept. Dus dat wij in feite de manifestatie van God zijn. Misschien had ik dat wel eens eerder gelezen, maar ik had dit nog niet zo sterk ervaren en voelde de onmetelijke liefde die God voor mij als mens, voor ons als mensen heeft. God schept ons mensen, God schept mij vanuit een niet te bevatten grote liefde. En ik kon die liefde nu een stukje toelaten. Wow, dacht ik, wat een fantastisch antwoord op mijn gat, mijn bottleneck, mijn valse overtuiging die ik getrokken heb vanuit de situatie in mijn gezin dat ik niet ben om van te houden.

Wat een wereld kun je toch opbouwen vanuit een verkeerd getrokken conclusie, waar je je hele leven in kunt blijven geloven. Dat doen we individueel, maar ook collectief. Onze hele economie bijvoorbeeld is opgebouwd vanuit de foute, beperkte conclusie van een tekort, dat er in principe een tekort is aan middelen om al onze behoeftes te bevredigen. Dit is echt een grote dwaling. Als we namelijk in contact zijn met onze essentie of goddelijke oorsprong of hoe je dat ook wilt noemen, dan wordt ieder verlangen vervult. Dat is een wetmatigheid. Dan wordt verlangen scheppen. We zijn het geloof daarin wellicht verloren, sterker nog; we zijn gaan geloven dat het tegendeel waar is. We zijn afgescheiden geraakt van onze oorsprong en zijn van daaruit gaan geloven dat er een fundamenteel tekort is. Dat geluk of liefde of wat dan ook voor ons niet is weggelegd. Dat het leven ons niet goed gezind is, niet te vertrouwen is, bedreigend is waartegen we ons dienen te beschermen. We gaan dan zoeken en grijpen naar dingen buiten onszelf, een hele economie is daarop gebaseerd. Door deze verkeerde conclusies worden miljarden verdiend en daarom ook in stand gehouden. Het is een wereld die afgescheiden is van de essentiële werkelijkheid, waarin als we hiermee verbonden zijn geluk en liefde ons erfrecht is, omdat het ons van binnenuit gegeven wordt. Hoe anders zou de wereld, zou onze economie eruit zien, als we dat zouden geloven.

Een beetje meer begin ik te begrijpen dat er maar één werkelijkheid is en dat is God. God is alles. Buiten God is er niets. Je zou ook kunnen zeggen; alles is Heilig, alles wat leeft is heilig. Als God is, ben ik. Ik kan dat vooral ervaren als ik hier in mijn eentje in het bos loop, de hond uitlaat bijvoorbeeld of in de moestuin werk. Dan is het alsof ik woon in God. Ik kan dat bewustzijn dan een stukje toelaten net zo ver als mijn vat dat kan dragen. Want het is een hele grote waarheid die ik maar een beetje kan bevatten, maar alleen dat beetje al maakt me wel heel gelukkig en vervuld. Dan snap ik wat het betekent heb God lief boven alles en de ander zoals jezelf. Want ook door die ander schept God zichzelf.

het vergeten paradijs

IMG_6800
De afgelopen weken heb ik veel geleerd. Misschien niet iets heel erg nieuws, maar meer dingen die ik al wist, maar door de dagelijkse bezigheden vergeten was en nu dieper tot me doordrongen. Toen ik de afgelopen maandag samen met een aantal mensen de latifa-oefening deed, raakte ik bij de laatste kwaliteit IK WIL helemaal vervuld van binnen. De woorden die in me op kwamen waren; alles wat ik wens is er al. Het leek een antwoord op de dagen van leegte en benauwdheid die ik had nadat ik weer ging werken na mijn vakantie. Alsof een nieuw bewustzijn weer een stukje verder werd geboren in mij, zoals een lotusbloem die groeit in de modder. Bij mij dient een nieuw bewustzijn zich niet aan in een helder en allesomvattend visioen. Nee, dat gaat stukje bij stukje, na telkens weer een worsteling die me bij de grenzen van mijn persoonlijkheid brengt.

De volgende dag liep ik door onze tuin in het bos en het voelde alsof ik door het paradijs liep. Ik begreep opnieuw dat het paradijs reeds onder ons is. Door dit even heel sterk te ervaren, besefte ik ook hoe absurd het is om dit paradijs niet te willen delen, om dit voor jezelf te willen houden. Een hek erom heen; dit is van mij. Waarmee je dus direct zegt; dit is niet van jou. Daarmee scheppen we dus vanuit ons denken, ons hoofd, dualiteit, afgescheidenheid. In onszelf, maar direct ook in de buitenwereld. Dat is de collectieve werkelijkheid die we samen scheppen en waar onze maatschappij op is gebaseerd. Ik snapte met deze ervaring weer even dat dit beperkt uitgangspunt niet de volledige of uiteindelijke werkelijkheid is. Er is een andere, diepere werkelijkheid, namelijk dat het paradijs reeds onder ons is en dat dit paradijs van iedereen is.

Het paradijs is van iedereen, het is een speelveld zonder enige stress of zorgen. Hier wordt voor ons gezorgd, er is geen tekort waar we bang voor hoeven te zijn. Dit idee van tekort scheppen we echt zelf, in ons denken, in ons hoofd vanuit het beperkte, nauwe bewustzijn waarin we collectief leven en wat in feite een innerlijke gevangenis is. We voeden onze kinderen op in dit beperkte bewustzijn, op school, als voorbereiding op het werk dat we gaan doen. Dat is onze conditionering, waarbij we het paradijs voorwaardelijk maken. En op dat moment plaatsen we onszelf uit het paradijs, doordat we denken dat we het paradijs moeten verdienen, dat we ergens aan moeten voldoen. We scheppen met dit uitgangspunt macht, maar in feite is het de onmacht om te kunnen ervaren dat het paradijs reeds aanwezig is. We scheppen ongelijkheid, doordat de een macht gaat uitoefenen over de ander en de ander zich kleiner, minderwaardig maakt. Allemaal uit angst om het paradijs te verliezen. Het lijkt in het scheppingsverhaal dat Adam en Eva, de mens dus eigenlijk, uit het paradijs worden gezet. Maar als je hier met andere ogen naar kijkt, is het geen verhaal van oorzaak en gevolg. Van goed of fout. Het schetst alleen maar de twee bewustzijnslagen die aanwezig zijn hier op aarde. Het bewustzijn van het paradijs dat reeds aanwezig is en nooit is weggeweest. En het bewustzijn dat we bang zijn, dat we denken dat we hard moeten werken voor dit paradijs, zondig, schuldig, minderwaardig. In die zin zijn we het paradijs niet verloren, maar eerder vergeten. Het is onze worsteling als mens om deze twee bewustzijnslagen bij elkaar te brengen, te verbinden. Met de voeten op aarde en met ons hoofd in de hemel.

Met de gedachte dat het paradijs voorwaardelijk is, doen we onszelf als mens ernstig tekort. We maken ons afhankelijk van de voorwaarden die anderen aan ons stellen, we maken ons klein, minderwaardig. Daarin worden we als kind al geconditioneerd in het systeem waarin we leven. Terwijl en dat is wat het scheppingsverhaal ons volgens mij vertelt, het paradijs ons erfrecht is. Omdat we mens zijn, als mens geschapen zijn. We zijn het niet verloren en daardoor hoeven we het ook niet te veroveren op een ander, op een andere groep bijvoorbeeld, waarmee we oorlog voeren. Alle oorlogvoeringen zijn terug te brengen op dit beperkte uitgangspunt; het idee dat we het paradijs zijn verloren. En dat het paradijs te vinden is in de uiterlijke wereld, terwijl het een innerlijke ervaring is, waarmee we naar de buitenwereld kunnen kijken. Net zoals de zoektocht naar de Heilige Graal een innerlijke queeste is. We kunnen het paradijs niet verliezen. We zijn niet verdreven uit het paradijs, het is een ander bewustzijn dat ons afgescheiden maakt van deze hemel die hier op aarde aanwezig is. Een bewustzijn, een misverstand dat we collectief in stand houden. Misschien moet het ook wel zo zijn, is het onderdeel van de schepping dat we denken dat we het paradijs zijn verloren. Om het daarna weer terug te vinden en te snappen dat het nooit is weggeweest. Dat heet dan transformatie, wat wellicht ons meest belangrijke doel als mens hier op aarde is, om te groeien in ons bewustzijn. Dit doen we op de eerste plaats als individu. Vanuit de persoonlijke pijn van onze afgescheidenheid naar het van binnen toelaten van het nieuwe bewustzijn van heelheid, van het paradijs.

Is het ervaren van het paradijs afhankelijk van de omstandigheden waarin we leven? Je zou misschien denken; hoe mooier de omstandigheden, hoe groter de kans om het paradijs hier op aarde te kunnen ervaren. Ik denk dat het tegendeel eerder waar is. Als je kijkt onder het dunne oppervlak van de mooie beelden die bv. de rijke en succesvolle mensen hier op aarde naar buiten brengen, zie je vaak een heel andere werkelijkheid. Ook na het zien van de serie Top of the Lake met als locatie de prachtige natuur van Nieuw-Zeeland werd me opnieuw duidelijk hoe moeilijk het is om het paradijs wat reeds aanwezig is te ontvangen. Tien jaar geleden was ik met Gebi en de kinderen op bezoek bij de zus van Gebi in Nieuw-Zeeland. Zij woonde in een prachtig gebied op Zuid Eiland. De mensen echter die er woonden, net als in de serie Top of the Lake, waren depressief, ze dronken bovenmatig, er was veel geweld en sexueel misbruik. Ik zelf kan het paradijs alleen maar ervaren als ik eerst de nauwe poort van mijn afgescheidenheid ben doorgegaan. De psycholoog Viktor Frankl schreef over zijn leven in het concentratiekamp en hoe gevangenen in deze uitzichtloze situatie een stukje paradijs ervoeren door een mooie zonsondergang of een andere ervaring van de natuur. Zij ervoeren het paradijs juist door het grote contrast met de dagelijkse werkelijkheid waarin zij leefden.

Op zekere avond, toen wij uitgeput aan het werk in onze barak op de grond zaten, soepkommen in de hand, stormde een medegevangene binnen met het verzoek ons naar buiten te spoeden om op het appelterrein een schitterende zonsondergang te bewonderen. Toen we buiten stonden, zagen we dreigend gloeiende wolken aan de westelijke horizon en de lucht was vol schapenwolkjes, fantastisch van vorm en kleur, van staalblauw tot bloedrood. De trieste grauwe kampbarakken vormden een groot contrast met deze brandende hemel, die werd weerspiegeld in de plassen van het modderige appelterrein. Na enkele ogenblikken van ontroerende stilte zei een gevangene tegen een vriend: “Hoe mooi zou de wereld toch kunnen zijn!”

Juist als we in een benarde situatie de beperking kunnen ervaren van het oude bewustzijn, kondigt zich de ervaring van het nieuwe bewustzijn aan. En het zou inderdaad een mooie vraag zijn; hoe zou mijn leven eruit zien als ik dat nieuwe bewustzijn van het paradijs dat reeds aanwezig is als uitgangspunt neem voor mijn leven? En hoe zou de wereld eruit zien als we dit uitgangspunt ook collectief zouden hebben?

Het is het beeld dat ik op dit moment met me meedraag; dat ik met mijn leven hier op aarde het zaadje ben dat in de grond is gestopt en waar van binnenuit een nieuw bewustzijn groeit. Precies zoals dit bewustzijn in ieder van ons geboren wil worden.

Gastenboek

Wilt u reageren? Onderaan iedere blog heeft u hiertoe de mogelijkheid.
Daarnaast kunt u een email sturen naar: tomribbens@mac.com