mens

het leven is als surfen op zee


Pas kreeg ik het beeld van dat het leven als mens hier op aarde te vergelijken is met het surfen op zee. Soms is het water stil en vlak, soms wild en vol golven. En als mens surf je over de zee, over de golven in een kwetsbare, maar tegelijk krachtige balans. Op het scherpst van de snede. Het is onvermijdelijk dat je soms valt. Je komt in het water terecht en probeert met al je kracht niet te verdrinken. Je klautert op je surfplank om daarna weer door te surfen op de golven van de zee.

Het is een voor mij passend beeld van hoe ik mijn eigen leven ervaar. Die dynamiek tussen de soms snel wisselende periodes van balans en disbalans is voor mij de enige manier om als mens te groeien. Toch heb ik er telkens weer moeite mee dat het zo gaat, dat ik telkens weer val en kopje onder ga in de zee van het leven. Beter gezegd; mijn ego heeft hier moeite mee. Mijn ego wil controle, wil een vast, statisch beeld van hoe het leven gaat. Vanuit wat ik ken, vanuit wat voor mij bekend is. Zo werkt het echter niet als je groeit vanuit je ervaring. Ik moet iedere keer weer al mijn zekerheden, mijn zogenaamde zekerheden loslaten, daaraan sterven als het ware. Sterven aan de soms stiekeme pogingen van mijn ego om dit statische beeld steeds weer op te bouwen met als belangrijkste doel mijn emotionele pijn te vermijden. Er is geen routine in dit vanuit ervaring groeien, hoe graag ik dat ook zou willen. Een ervaring is namelijk telkens weer nieuw. Zo gaat het bij mij al heel mijn volwassen leven lang. Maar wat er in mij wel langzaam groeit, is het vertrouwen, de herinnering eigenlijk, dat ik niet verdrink, dat ik uit de zee van het leven naar boven kom, weer op de surfplank stap en doorga. Zo groeit mijn ik, mijn zelfbewustzijn en de liefde voor mezelf.

Het lastigste punt in mezelf is daarbij wat ik noem mijn bottleneck. De smalle doorgang van het klem zitten in mijn oude patronen, die ik heb opgebouwd vanuit mijn verleden in het gezin waarin ik ben geboren. Mijn onvolmaakte achtergrond, zoals ik in mijn vorige tekst schreef. Zoals ieder mens geboren is in een onvolmaakt nest. Omdat geen enkele ouder volmaakt, maar menselijk is. En je als kind dus onvermijdelijk tekort komt. De een wellicht wat schrijnender dan de ander. We bouwen een hele constructie, een heel leven om deze plek van tekort heen om dit maar niet te hoeven voelen. Dat gat van dit tekort verdwijnt in ons onderbewuste, maar stuurt ons wel aan. Willen we onszelf en met onszelf daarmee ook de wereld om ons heen werkelijk helen, dan moeten we iets gaan toelaten van deze pijn. Dat brengt ons met onze aandacht naar binnen in plaats van de chronische gerichtheid naar buiten, waar we denken dat de onvoorwaardelijke liefde en het geluk te vinden is. Ik merk dat die gerichtheid naar buiten zo in mijn systeem gebakken zit. De pijn, het onbehagen, de disbalans die ik stukje bij beetje toelaat en kan voelen, dwingt me om met mijn aandacht naar binnen te gaan. Alleen daar is de verlossing, steeds weer op een andere, nieuwe manier. Maar telkens vanuit de onvoorwaardelijke liefde die er van binnenuit voor mij is.

De mooiste ervaring die ik de afgelopen tijd heb gehad, was die bij mijn mannengroep, die ik nu al tien jaar iedere paar maanden ontmoet. Een paar weken terug deelde ik daar mijn gevoel van onveiligheid dat ik had in de zomervakantie en ons verblijf in Denemarken. De mannen voelde veilig genoeg om mijn kwetsbaarheid hierin te delen en voor de eerste keer in mijn leven kwam ik bij een objectieve waarneming en het gevoel dat ik ‘fucking’ last had van mijn verleden. Zo kwam het er ook uit, met een boosheid die precies bij dat gevoel paste. Hiermee maakte ik me in dat moment emotioneel volledig los van mijn oude, diepe patroon van verantwoordelijk voelen, van het als kind onbewust gaan zorgen voor het emotionele gat van mijn ouders. Ik ging in mijn ik staan, los van hun, maar ik zag hun ook weer in wie ze als mens waren. Maakte ze niet mooier, maar ook niet slechter dan ze waren. Het was bijzonder dat deze mannen hier getuige van waren. Omdat ik bij deze mannen een veilige hechting voelde, in tegenstelling tot de onveilige hechting die ik bij mijn ouders heb opgebouwd. De weken daarna was ik behoorlijk van slag door deze intense ervaring. Mijn systeem reageerde heftig door mezelf nog meer in mijn oude patroon van moeten en me verantwoordelijk voelen voor alles en iedereen, te duwen. Het is blijkbaar een zoeken naar een nieuwe balans. Het brengt me meer in het moment, meer bij mezelf en is het schokkend om te zien hoe snel ik me vaak in de buitenwereld verlies. Maar mezelf daarna ook weer vind, zoals de surfer op zee, die valt en weer opstaat.

heb God lief boven alles en de ander zoals jezelf

IMG_0950
Ik kom altijd weer uit bij een en hetzelfde woord; God, en dat omvat alles en dan hoef ik al het andere niet meer te zeggen (Etty Hillesum).

Deze week begreep ik weer wat beter wat het liefdesgebod van Jezus betekent. Heb God lief boven alles en houd van de ander, zoals van jezelf. Eigenlijk zit hier alles in.

Dit jaar leer ik heel veel van mijn leervraag, die ik ieder jaar van september tot september, inzet. Deze leervraag, dit thema luidt dit jaar; de kracht, die op mezelf gericht is. Ik kwam hierop, omdat ik me vorig jaar voorzichtig bewust werd van een kracht in me, die onvoorwaardelijk in mij aanwezig is en die ik beter wilde leren kennen. En niet zoals ik gewend ben vanuit mijn ego-systeem een naar buitengerichte kracht, die bezig is mijn eigen pijn, mijn eigen gat te vullen met afleidingen, eten, de zorg en verantwoordelijkheid voor anderen. Dat gat vullen is vaak de bezigheid waar ik bewust en onbewust heel vaak mee bezig ben. Bijvoorbeeld, kwam ik laatst achter, dat ik eigenlijk meer succes in de wereld wil, omdat ik dan denk dat mensen meer van me houden. In dat gat, mijn bottleneck zit nl. de overtuiging dat ik niet ben om van te houden. Een conclusie, die ik getrokken heb nav. het gezin waarin ik geboren ben.

Pas gebeurde er iets schokkends. Ik was aan het vergaderen met een 4-tal hulpverleners ten behoeve van een van mijn klanten en in de vergadering gebeurde opeens hetzelfde als in mijn gezin vroeger. Een van de hulpverleners nam, net als mijn vader vroeger, enorm veel ruimte in. Ze profileerde zich op zo’n manier, dat ik me helemaal aan de buitenkant gedrukt voelde. Terwijl de andere het eigenlijk wel prima vonden, want met haar dominantie vulde ze het gat dat de andere lieten liggen. Ze vonden elkaar in een onuitgesproken contract en ik stond daar buiten. Net zoals vroeger, waar mijn vader dominant was en mijn moeder zich aanpaste. Bijzonder pijnlijk, maar als kind kon ik dat niet toelaten en had allerlei manieren ontwikkeld om dit nare gevoel te ontwijken. Ik kon het nu, in tegenstelling tot vroeger, wel voelen en voelde me beklemd, uitgesloten, benauwd, klein, minderwaardig.

Het is de eerste stap in verandering, nl. het gat dat in ieder mens geslagen is, te kunnen voelen, beetje bij beetje, net zoveel als het vat van bewustzijn kan dragen. Ik denk dat het gat nooit verdwijnt, maar wel dat ik het gat niet meer hoef te ontwijken, te vullen met oneigenlijke dingen, maar langzaam toe te laten. Er ik tegen zeg, er verantwoordelijkheid voor neem, toelaat zoals het is en van binnenuit om hulp, om antwoord vraag. Want dat is eigenlijk het wonder, dat van binnen er een antwoord op deze pijn, dit gat, aanwezig is. Dat antwoord was er altijd al, maar doordat mijn bewustzijn groeit, kan ik het nu langzaam, beetje bij beetje toelaten. Zo wordt er van binnenuit iets geheeld en wordt in mij een nieuw bewustzijn geboren.

Dat nieuwe bewustzijn krijgt in mij beetje bij beetje meer ruimte. Bijvoorbeeld met het inzicht een aantal maanden geleden dat ik van goddelijke oorsprong ben. Ik vroeg me namelijk af; waar komt dan dit bewustzijn, dat in mij geboren wordt, vandaan? En het antwoord dat ik van binnen kreeg was: God. Dat raakte me diep en even kon ik ervaren dat ik van goddelijke oorsprong ben. En van daaruit dat alles om me heen van goddelijke oorsprong is. En ik dus één ben met alles om me heen. Deze week werd dit inzicht nog iets groter door het lezen in het boek van Baird Spalding; Meesters uit het verre Oosten. Hij beschrijft hierin vanuit zijn 3 jaar lange ervaring met verlicht volk dat in de Himalaya woont, de relatie tussen God en de mens. En plots kon ik even in mezelf ervaren dat God en de mens onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Dat God door de mens zichzelf schept. Dus dat wij in feite de manifestatie van God zijn. Misschien had ik dat wel eens eerder gelezen, maar ik had dit nog niet zo sterk ervaren en voelde de onmetelijke liefde die God voor mij als mens, voor ons als mensen heeft. God schept ons mensen, God schept mij vanuit een niet te bevatten grote liefde. En ik kon die liefde nu een stukje toelaten. Wow, dacht ik, wat een fantastisch antwoord op mijn gat, mijn bottleneck, mijn valse overtuiging die ik getrokken heb vanuit de situatie in mijn gezin dat ik niet ben om van te houden.

Wat een wereld kun je toch opbouwen vanuit een verkeerd getrokken conclusie, waar je je hele leven in kunt blijven geloven. Dat doen we individueel, maar ook collectief. Onze hele economie bijvoorbeeld is opgebouwd vanuit de foute, beperkte conclusie van een tekort, dat er in principe een tekort is aan middelen om al onze behoeftes te bevredigen. Dit is echt een grote dwaling. Als we namelijk in contact zijn met onze essentie of goddelijke oorsprong of hoe je dat ook wilt noemen, dan wordt ieder verlangen vervult. Dat is een wetmatigheid. Dan wordt verlangen scheppen. We zijn het geloof daarin wellicht verloren, sterker nog; we zijn gaan geloven dat het tegendeel waar is. We zijn afgescheiden geraakt van onze oorsprong en zijn van daaruit gaan geloven dat er een fundamenteel tekort is. Dat geluk of liefde of wat dan ook voor ons niet is weggelegd. Dat het leven ons niet goed gezind is, niet te vertrouwen is, bedreigend is waartegen we ons dienen te beschermen. We gaan dan zoeken en grijpen naar dingen buiten onszelf, een hele economie is daarop gebaseerd. Door deze verkeerde conclusies worden miljarden verdiend en daarom ook in stand gehouden. Het is een wereld die afgescheiden is van de essentiële werkelijkheid, waarin als we hiermee verbonden zijn geluk en liefde ons erfrecht is, omdat het ons van binnenuit gegeven wordt. Hoe anders zou de wereld, zou onze economie eruit zien, als we dat zouden geloven.

Een beetje meer begin ik te begrijpen dat er maar één werkelijkheid is en dat is God. God is alles. Buiten God is er niets. Je zou ook kunnen zeggen; alles is Heilig, alles wat leeft is heilig. Als God is, ben ik. Ik kan dat vooral ervaren als ik hier in mijn eentje in het bos loop, de hond uitlaat bijvoorbeeld of in de moestuin werk. Dan is het alsof ik woon in God. Ik kan dat bewustzijn dan een stukje toelaten net zo ver als mijn vat dat kan dragen. Want het is een hele grote waarheid die ik maar een beetje kan bevatten, maar alleen dat beetje al maakt me wel heel gelukkig en vervuld. Dan snap ik wat het betekent heb God lief boven alles en de ander zoals jezelf. Want ook door die ander schept God zichzelf.

tijd en het belang van geschiedenis


IMG_4074

Een tijdje terug kreeg ik op een ochtend tijdens mijn meditatie een beeld van de liefde die in mij werkzaam is. Het beeld was dat de liefde zich in mij schenkt als in een soort vat, een blok met allerlei gangetjes, spleetjes, openingetjes. De liefde zoekt zijn weg in mij zoals een vloeistof zijn weg zoekt naar het laagste punt. Het is mijn persoonlijkheid, mijn onvolmaakte ik met al zijn dagelijkse beperkingen, gevoeligheden, kwetsbaarheden, patronen dat wordt gevuld met liefde. De liefde zoekt zijn weg totdat ik helemaal ben gevuld en alle gangetjes en inhammetjes worden opgelost in die liefde. Dan ben ik een met het geheel, licht en stralend. Het is mijn onvolmaaktheid die in de volmaakte en onvolwaardige liefde wordt opgelost.

Tegelijkertijd werd ik me bewust dat ik onderdeel ben van de tijd. Dat is niet zo gek, want tijdens mijn ochtend meditatie maak ik altijd een beeld van de komende dag en ‘s avonds sluit ik de dag weer af met een terugblik. Ik werd me bewust dat ik niet los sta van deze tijd, maar dat ik daar onderdeel van ben. De tijd is onderdeel van mij, van mijn lichaam. Mijn lichaam is er inclusief de tijd die mijn lichaam ouder doet worden. Al de gebeurtenissen die onderdeel zijn van deze tijd, van mijn tijd, zijn onderdeel van mijn lichaam, dus onderdeel van mij.

Dit is een ander beeld dan de overtuiging die ik onbewust of bewust heb meegekregen vanuit de samenleving waarin ik ben opgegroeid. Ik heb geleerd vanuit onze ‘verlichte’ samenleving dat ik een rationeel, onafhankelijk wezen ben, dat doet wat hij wil en zich op die manier in de wereld en in de tijd beweegt. Alsof hij een vrij, onafhankelijk wezen is. Ik kwam er nu achter dat dit beeld niet klopt. Dat het veeleer zo is dat ik onderdeel ben van de tijd die verbonden is met mijn lichaam, met mijn incarnatie in dit lichaam. Tijd is onderdeel van mijn lichaam en het aardse leven dat met dit lichaam is verbonden. De tijd die mijn lichaam hier op aarde is gegeven. Ik kreeg het beeld van mezelf als bootje dat ronddobbert over deze tijd. Tijd is onderdeel van mij, van wie ik ben. Het is mijn persoonlijke biografie die onlosmakelijk is verbonden met de geschiedenis van het collectief waar ik deel van ben.

Deze week was ik met Gebi een paar dagen in Duitsland. We bezochten de musea Schloss Moyland, dat is ingericht rond de kunstenaar Joseph Beuys en een dag later Insel Hombroich, een prachtige plek waar natuur en kunst worden gecombineerd. ‘s Avonds in een hotel in Neuss zapten we wat rond op de televisie en kwamen uit bij ZDFinfo. Een zender die de hele avond documentaires uitzond die te maken hadden met Hitler, de opkomst van de NSDAP, zijn samenwerking met de architect Speer. De geschiedenis van het collectief, het Duitse collectief werd uiteengezet in een caleidoscoop van beelden, van gesprekken. Het is nog steeds verbazend dat Hitler zijn gedachtegoed en rijk heeft kunnen opbouwen, eerst in het land zelf en later buiten de eigen landsgrenzen. Denk maar aan de Olympische Spelen van 1936, waar hij dit toonde aan de wereld. Niemand reageerde. Alsof ieder, zowel in Duitsland zelf als daarbuiten, werd betoverd door de enorme tentoonspreiding van macht, zoals te zien tijdens de jaarlijkse partijdag van de  NSDAP. Ik heb dat al eerder geschreven; wij hebben de gebeurtenis, die enorme gebeurtenis van de Tweede Wereldoorlog nog helemaal niet verwerkt. Maar Duitsland is nu bezig om deze geschiedenis tot zich door te laten dringen, daar waar het deze heeft onderdrukt na deze oorlog en alle energie heeft gericht op de wederopbouw van het land. Deze Tweede Wereldoorlog ligt ontegenzeggelijk ten grondslag aan het Europa dat nu wordt opgebouwd en waar veel kritiek op is. De reden van de Europese gemeenschap is om te voorkomen dat er ooit nog zo’n oorlog zou kunnen uitbreken. Het motief is zuiver, alleen de uitwerking daar kan over gediscussieerd worden.

Wat ik wil zeggen is dat het kennen van de geschiedenis zo belangrijk is om de ontwikkelingen van het moment te begrijpen. Bovendien is deze collectieve geschiedenis onlosmakelijk verbonden met ieders eigen geschiedenis, met ieders eigen biografie. Mijn vader was 8 jaar toen Nederland deel werd van de Tweede Wereldoorlog. Gebeurtenissen in zijn geboortestad Zierikzee heeft een diep spoor van wantrouwen en angst bij hem achtergelaten, wat zijn weerslag had op de opvoeding van zijn eigen kinderen, van mij als zoon. Mijn moeder werd geboren in de Tweede Wereldoorlog in het West-Brabantse Steenbergen. Haar gezin moest verschillende keren schuilen voor een vuurgevecht tussen de Duitsers en de geallieerden.

Zo heeft iedere oorlog, die collectief wordt gestreden, een persoonlijke impact, een persoonlijke variant. En daar ligt ook precies de bevrijding van de pijn die is geleden. We moeten collectieve pijn op een persoonlijke manier helen, verwerken, bevrijden. Dat is hoe de liefde werkt, die als doel heeft om ieder van ons te helen, te bevrijden, als wij in staat zijn deze liefde toe te laten. Daarvoor is het belangrijk dat we ons harnas, het gezicht van ons ego, ons masker afleggen en kwetsbaar durven zijn. Durven voelen van de pijn die ons is aangedaan. We moeten onze eigen biografie leggen naast de geschiedenis van het collectief. Dan zijn we in staat tot mededogen, tot vergeving. Dan laten we het licht van de liefde toe in het donker van onze pijn, die we in eerste instantie hebben onderdrukt en begraven. Logisch. Toch is daar, in dat donker, het zaad aanwezig voor onze groei als mens, voor onze groei naar de liefde toe die ons wil helen, bevrijden, aanraken, omhelzen. Ik ben er van overtuigd dat we hiermee zelfs, met deze bevrijding, deze persoonlijke heling, de geschiedenis kunnen herschrijven, transformeren. Alsof deze niet is gebeurd, alsof al die pijn, al die ellende, al dat geweld niet is gebeurd. Het is net als met een bevalling. Er wordt een kind geboren op het scherpst van de snede, een gevecht van leven of dood. Veel moeders overlijden in landen waar geen medische begeleiding aanwezig is, tijdens de geboorte van hun kind. In dorpen is vaak een huis aanwezig waar deze moederloze kinderen worden opgevangen en groot gebracht. Als het kind geboren is echter, veel moeders kennen deze ervaring, is de strijd op leven en dood vergeten. Alsof het nooit heeft bestaan. Zo als een kind uit de moeder, wordt op aarde een nieuwe mens geboren, gevormd door het licht van de liefde. Doorheen alle geweld en ellende die iedere dag weer plaatsvindt. Niet om al dat geweld goed te praten, maar om aan te geven welke enorme potentie er aanwezig is in al dat lijden, in al dat geweld dat we elkaar vanuit onze onbewustheid en onwetendheid aandoen.

Het kennen van onze collectieve geschiedenis in combinatie met onze eigen biografie is hierbij wezenlijk. Om bij onze pijn te komen, daar de liefde in toe te laten en van daaruit te vergeven. Dan maken we onze diepste betekenis als mens waar. Ik pleit voor geschiedenis en de eigen biografie als verplicht vak op onze scholen!

Gastenboek

Wilt u reageren? Onderaan iedere blog heeft u hiertoe de mogelijkheid.
Daarnaast kunt u een email sturen naar: tomribbens@mac.com