lijden

transformatiehuisje

Stel je toch eens voor dat de aarde een transformatiehuisje is. De vraag is dan natuurlijk wat er dan precies wordt getransformeerd. Dat gaat over lijden. Over de onvolmaaktheid. Dat je als mens lijdt aan de onvolmaaktheid. Die je overal om je heen ziet. Ervaart.

Belangrijk is dus dat we leren lijden. Dat wat wij lijden noemen, is het begin van de transformatie. Want als je leert lijden, aanvaardt dat de wereld om ons heen onvolmaakt is, toelaat wat je daarbij voelt (pijn, onmacht, verdriet, boosheid), dan ontstaat er een opening, waar de liefde in kan komen. Er ontstaat een opening naar binnen en van binnenuit, vanuit de essentie of hoe je dat ook wilt noemen, komt er een antwoord van de liefde die er voor jou is, onvoorwaardelijk, precies op maat. Wonderlijk, maar het is zo. Als een plus die een min pool zoekt. Een wetmatigheid. En dan wordt er iets getransformeerd. En in plaats van dat je dan iets nodig hebt van buitenaf om dat gat van die onvolmaaktheid te vullen, kun je iets geven. Word je een instrument, is er overvloed. In plaats van een tekort. En zo binnen zo buiten. Want zoals dat voor het individu geldt, is dat ook voor heel de aarde, onze wereld, onze maatschappij, het collectief.

Misschien is de aarde wel een transformatiehuisje. En zijn wij als mensen in staat om energie op te wekken, te produceren. Liefde is in die zin energie, dus liefde te produceren, licht te produceren. Stel je eens voor! In plaats van dat wij nu en dat is een actueel onderwerp in onze wereld, een tekort hebben. En daardoor een tekort scheppen, de aarde, maar ook onszelf, uitputten. Fossiele brandstof, voedsel, oorlog, geweld. Individuele burnout, andere ziektes als gevolg van stress en een verlaagd imuunsysteem. Het gaat allemaal over het tekort dat we ervaren. Terwijl in potentie wij als mens iets te bieden hebben, te geven, vanuit overvloed. Wij dus energie kunnen produceren, in plaats van dat wij steeds iets nodig hebben vanuit tekort of een muur bouwen om ons bezit uit angst voor dit tekort.

Waarom wij steeds iets nodig hebben, komt omdat wij de materie als uitgangspunt nemen, wij vastzitten in een op de materie gericht bewustzijn. Maar stel dat de aarde een transformatiehuisje is, dan wordt juist die materie een middel en niet langer een doel zoals dat nu het geval is. Geld of bezit is dan geen doel meer, maar een middel. Want alles staat dan in dienst van ons eigenlijke doel als mens en dat is die transformatie. Het produceren van energie, van bewustzijn, van liefde. Hierin vinden we ons geluk. Dan is materie en geld geen doel meer, omdat dit doel op een ander vlak ligt. Het doel ligt dan meer in het geestelijke, dan in de materie. Ik weet het, wij zijn daar allergisch voor, voor alles dat geestelijk is, voor wat we niet kunnen zien. Waarschijnlijk omdat wij daarin zijn gemanipuleerd, getraumatiseerd zelfs door oude religies. Die meer gericht waren op macht, op macht in materiële en wereldse zin, dan op de eigenlijke boodschap die in iedere religie verborgen zit.

Hoe gaan wij dan om met het lijden? Als wij daar zelf geen verantwoordelijkheid voor nemen en toelaten wat dit met ons doet, dan schiet je in wat je zou kunnen noemen de reddersdriehoek. Ga maar bij jezelf na. Dus dan ben je slachtoffer van het lijden, je klaagt het lijden aan of degene die jou pijn doet of je probeert iemand te redden van het lijden. En dit allemaal om je eigen lijden niet te hoeven voelen! Om het lijden op te lossen, het lijden weg te krijgen. Dat zit allemaal in die redderdriehoek. Een onbewuste manier om met het lijden dat er is om te gaan. Hier kunnen we enorm in vastzitten. De stap ligt hier in het individu, die in staat is om het lijden te transformeren en energie op te wekken in plaats van dit gat te vullen met van alles en nog wat – dat ik maar al te goed ken- om ons heen, buiten onszelf. Dus eigenlijk is er heel veel van onze problemen die wij zelf hebben als individu, maar ook collectief, terug te voeren tot deze kern. Dat wij als mens in staat zijn om ons tekort om te zetten naar overvloed. Ons tekort dus niet langer bedekken met allerlei lapmiddelen buiten onszelf en daarmee energie onttrekken van anderen, van de aarde. We ons materiële bewustzijn transformeren naar een meer geestelijk bewustzijn en daarmee geld en bezit relativeren en dit daarmee niet langer een doel is, maar een middel.

 

liefde voor jezelf als basis voor innerlijke groei


Het is bijzonder om me bewust te zijn hoeveel wij dit seizoen weer geleerd hebben van de mensen die wij begeleiden binnen onze praktijk Mens&Groei! Mensen die vaak (hoog) gevoelig zijn, getraumatiseerd, maar ook levensbeschouwelijk/spiritueel geïnteresseerd, om het zo maar even te noemen. Mensen die al van jongs af aan zoeken naar de zin en betekenis van hun leven. Niet passen in het reguliere systeem van onderwijs, werk en gezondheidszorg. Daar niet hun antwoorden kunnen vinden.

Vanuit onze eigen ervaringsdeskundigheid op het gebied van menselijke groei, gecombineerd met onze opleidingen als psycholoog en maatschappelijk werker en de met name levensbeschouwelijke trainingen die we daarna hebben gevolgd bij de Voorde/Pulsar Academie en stichting de Innerlijke Lijn bieden wij een kader aan waarbij mensen die zoekende zijn, leren dat zij zelf het uitgangspunt vormen van hun innerlijke groei. Dat kader word ik me bewust als dit seizoen, dit werkjaar op zijn einde loopt en de vakantie nadert. Het bijzondere is dat Gebi en ik daarbij hetzelfde kader hebben met het zelfde uitgangspunt, namelijk dat innerlijke groei begint bij het toelaten van de liefde voor jezelf.

En dat ‘zelf’ wordt heel langzaam opgebouwd. Van binnenuit.

Dat proces begint eigenlijk bij het eerst opbouwen van deze nieuwe ik in onszelf. In die zin zijn wij ervaringsdeskundig. Dat proces gaat ongeveer als volgt. Vanuit mijn oude systeem kom ik een overtuiging tegen vanuit minderwaardigheid, vaak getriggert door een gebeurtenis die in het dagelijks leven op mijn pad komt. Eigenlijk sta ik dan op een splitsing of ik ga hier op een onbewuste manier mee om, vaak door een destructieve reactie op die gebeurtenis of een bepaald gedrag waardoor ik het gevoel van minderwaardigheid niet hoef te voelen. Of ik heb de moed en het bewustzijn om deze overtuiging inclusief gevoel met mijn bewustzijn te onderscheppen en toe te laten. En eigenlijk altijd als ik dat doe, komt er van binnenuit uit een antwoord. Je bent om van te houden! Want dat is mooi, de onvoorwaardelijke liefde die er voor ieder van ons is, zoekt als een pluspool mijn minpool. Dus als ik mijn minpool open, de muur van mijn harnas omlaag haal, me kwetsbaar maak, dan gaat die liefde die van binnen voor mij aanwezig is, stromen. Dat is precies de ervaring die van binnenuit bij mezelf een ik opbouwt, een nieuwe ik. De oude ik, je zou het ego kunnen noemen, is gebaseerd op angst, wantrouwen, minderwaardigheid. De nieuwe ik is opgebouwd uit liefde voor mezelf. Deze nieuwe ik heeft een stevigheid die van binnen zit en precies die ik, die stevigheid is nodig om je over te kunnen geven aan het leven, aan het moment, aan het hier en nu. Dat is de langzame weg van de controle van de oude ik naar de overgave van de nieuwe ik. Zonder dat je verdwijnt. Dat gaat stapje voor stapje en stapje voor stapje wordt dat nieuwe ik sterker. Dat is het pad dat ik volg, wat de basis is van het pad dat Gebi volgt en het is het pad dat we in het kader dat we vanuit Praktijk Mens&Groei aanbieden aan onze klanten.

Dit kader wijkt op een aantal belangrijke punten af van wat door andere begeleiders, coaches, leraren etc. zeker in spirituele hoek wordt aangeboden. Daar komen wij dan weer achter als mensen zich bij ons melden, nadat zij een traject bij een spirituele coach hebben gedaan en daarin zijn vastgelopen. Eigenlijk komt het uitgangspunt van veel andere coaches er op neer dat zij jou kunnen verlossen van je lijden. Dat idee lijkt een wijdverbreid misverstand te zijn, ontstaan uit een combinatie van de Boeddhistisch en Christelijke visie. Een belangrijk doel van de Boeddhistische levensbeschouwing is namelijk om het lijden in de wereld te doen verdwijnen. Men stelt dat het ego de oorzaak is van dit lijden en op het moment dat je dit ego doorziet (inzicht), dan verdwijnt dit ego en ook het lijden. Vaak wordt daarbij ook nog het beeld geschetst dat deze zogenaamde verlichting in 1 moment zou kunnen plaatsvinden. Dus dat je ook in 1x verlost zou kunnen zijn van je lijden. In de Christelijke visie ziet met Jezus over het algemeen als iemand die mensen heelt, geneest en van hun lijden verlost. Terwijl als je goed de teksten leest in het Evangelie dan gaat Jezus bij iedere heling of genezing telkens uit van daar waar de ander staat, het geloof van de ander. Daar sluit hij op aan. Hij zegt dan ook vaak: jouw geloof heeft jou genezen!

Het is dus niet zo gek dat als je op zoek bent, vanuit vaak een traumatisch verleden, dat je het idee met beide handen aangrijpt dat jouw lijden door een ander is te verlossen en dat dit snel zou kunnen gaan. Ook de reguliere psychologie doet hier aan mee, ik denk hierbij aan EMDR, dat ook de suggestie wekt in een aantal behandelingen af te kunnen zijn van je trauma’s.

Nu zou ik niet willen stellen dat er geen mensen zijn die anderen kunnen genezen of dat het niet mogelijk zou zijn om in 1 moment verlicht te raken, maar voor de meeste stervelingen inclusief ikzelf, is dit niet van toepassing en dus in die zin een misleidend beeld!

Naar onze ervaring en visie hoeft het lijden niet weg, maar is dit juist de ingang voor het ervaren van de liefde voor jezelf. Die er van binnenuit is! Het lijden maakt het mogelijk dat de stevigheid van het (nieuwe) ik vanuit deze liefde voor jezelf wordt opgebouwd. De vele spirituele leraren, begeleiders, coaches, goeroes, die pretenderen iemand te kunnen verlossen van het lijden, maken dus eigenlijk iemand zwakker en afhankelijker. Wij merken aan klanten die wij in onze praktijk krijgen, dat mensen daardoor verder van huis (zichzelf) zijn geraakt dan ooit, met name in die afhankelijkheid naar de leraar/spiritueel begeleider. Vaak blijkt de relatie met zo’n leraar juist een herhaling van het oude trauma vanuit het gezin waar iemand vandaan komt. Het is dan hard werken om dit vastzittend trauma inclusief negatieve overtuigingen om te zetten naar een gezond gevoel van eigenwaarde en het geloof in zichzelf als uitgangspunt van innerlijke groei.

Het is daarom dat deze tekst van Anselm Grün mij erg aanspreekt en als een soort statement geldt voor praktijk Mens&Groei. De omvorming van mijn wonden tot parels betekent voor mij op de eerste plaats dat ik mijn wonden als iets kostbaars beschouw. Daar waar ik gewond ben, ben ik ook gevoelig voor mijn medemensen. Ik begrijp ze beter. En waar ik gewond ben, raak ik mijn eigen hart, mijn eigenlijke wezen. Ik geef de illusie op dat ik volkomen gezond en sterk en volmaakt ben. Ik realiseer me mijn gebrokenheid. Dat houdt me vitaal en maakt me menselijker, barmhartiger en milder. Daar waar ik gewond ben, ligt ook mijn schat. Daar kom ik in aanraking met mijn eigenlijke zelf en met mijn roeping. Daar ontdek ik mijn capaciteiten. Alleen de gewonde dokter is in staat te genezen. Dat wisten de Grieken al.

Pasen en de zin van lijden

Het is misschien wel het grootste taboe in deze tijd; lijden. Als we kijken naar de beelden die we van onszelf maken op de sociale media, dan is ieders leven volmaakt, is de een nog gelukkiger dan de ander en niemand heeft last van wat toch echt bij ons menselijk leven hoort; namelijk lijden aan de onvolmaaktheid van het leven. We hebben daar de grootste moeite mee, wij als moderne, westerse mens met name. Wij met onze beelden van volmaaktheid, van geluk zonder smetje, waar we elkaar de ogen mee uitsteken. Elkaar gek maken, elkaar opjagen. En als we dan inderdaad door de hoge eisen van een volmaakt leven, opgebrand raken, dan heeft de reguliere psychologie of psychiatrie eigenlijk maar een antwoord; de pil. De pil die ons gevoel van onbehagen, ons lijden onderdrukt. We mogen niet lijden, we mogen niet voelen. Of is het zo dat we de kunst van het lijden hebben afgeleerd? Tijd is geld, we moeten snel door, door met geld verdienen, door met het voldoen aan de steeds hogere eisen van de economie. En als we in die zin niet meer functioneel zijn, geen geld meer opbrengen, dan is ons leven misschien wel voltooid en mogen we daar met behulp van deskundigen een einde aan maken. Of kunnen we die dood overwinnen door wat wij wetenschappelijke vooruitgang noemen, waardoor we instaat zijn om een letterlijk bionische mens te scheppen, half mens, half robot. Een onoverwinnelijk wezen waar het lijden geen vat meer op heeft.

Heel herkenbaar dat heel ons systeem, zowel ons persoonlijke als ons collectieve systeem gericht is op het ontwijken van het gevoel van onbehagen, gevoel van leegte, van lijden. Tegelijkertijd ontkomen we er niet aan. In ieders leven komen momenten voor die ons brengt aan de rand van onze persoonlijkheid. Daar ligt onze kans, daar ligt onze groeimogelijkheid. En wat is er dan dat eigenlijk groeit? Bewustzijn. Bewustzijn is wat groeit op het moment dat we de moed hebben om iets van ons menselijk lijden toe te laten. Te voelen dus. We zijn zo bang om te voelen. En dat is logisch. Omdat ons systeem, onze persoonlijkheid niet in staat is om ons lijden te dragen. Onze persoonlijkheid alleen, ons ego, gaat gebukt onder de last van ons lijden. Eigenlijk is het een stukje sterven. En wie zoekt dat nu vrijwillig op? Het bijzondere, het wonder misschien, is dat in dit stukje sterven, een geboorte verborgen ligt. De geboorte van ons bewustzijn. Dat bewustzijn is geen onderdeel van ons ego, dat is onderdeel van wat je onze essentie zou kunnen noemen. Dus als we in staat zijn om in onszelf een stukje van ons menselijk lijden toe te laten, sterven we een stukje, sterft ons ego een stukje, maar tegelijkertijd wordt ons bewustzijn geboren. En dat bewustzijn is wonderwel in staat om ons lijden te dragen. Op die manier kan er een nieuw mechanisme ontstaan, dat niet langer gericht is op het ontwijken van ons lijden, maar dat gericht is op het stukje bij beetje toelaten van ons lijden om van daaruit ons bewustzijn geboren te laten worden. Lijden wordt dan vreugde, wordt dan geluk, wordt dan liefde.

Dat klinkt misschien allemaal heel mooi en je zou je kunnen afvragen, doe ik dat dan helemaal voor mezelf alleen? Nee, want dat proces van het sterven van ons ego en het geboren worden van ons bewustzijn is niet alleen goed voor onszelf, maar ook voor de wereld. Je zou het zelfs een stap in onze menselijke evolutie kunnen noemen. Verbeter de wereld, begin bij jezelf. Een van de belangrijkste menselijke patronen om ons menselijk lijden buiten de deur te houden, is het projecteren van wat ons wordt aangedaan, buiten onszelf. De ander is de oorzaak van onze pijn (die we in dit patroon dus niet toelaten). Alles dat een bedreiging vormt voor het systeem dat ons ego heeft opgebouwd, dient bestreden te worden. Te vuur en te zwaard. Zo ontstaan oorlogen, in het groot, in het klein, we zijn elkaars vijanden in de oneindige poging om het innerlijk lijden buiten de deur te houden. Het mag duidelijk zijn dat op het moment dat we in staat zijn, dat we de moed hebben om in onszelf iets van ons lijden toe te laten, dat we dan dit patroon van projectie van de vijand buiten onszelf, doorbreken. Het is een gekke omkering, want ons doel veranderd radicaal van het bestrijden van de vijand buiten ons, naar het bijna dankbaar zijn voor de pijn die de ander ons aandoet. Want dit biedt de kans om iets van ons lijden in onszelf toe te laten en te transformeren naar bewustzijn. Naar vreugde, naar innerlijk geluk, naar liefde. Dat wordt natuurlijk bedoeld met heb je vijanden lief. Maar het is tegelijkertijd het moeilijkste van allemaal, omdat het bewustzijn vraagt, een groot bewustzijn, dat maar langzaam van binnenuit geboren wordt.

Hoe waardevol voor onszelf en voor de wereld dit proces van transformatie ook is, dit is niet bepaald populair in een wereld, waarin werelds succes en geluk de boventoon voert. Het is een stil proces, dat weinig applaus van buitenaf krijgt. Toch is dit de kern van Pasen, dat uit de compost, de afval van vorig jaar, een nieuw plantje groeit. Dat uit het sterven van ons ego, ons bewustzijn, onze essentie wordt geboren. Dat uit de resten van de oude mens, een nieuw mens opstaat. Opstaat uit de dood.

Gastenboek

Wilt u reageren? Onderaan iedere blog heeft u hiertoe de mogelijkheid.
Daarnaast kunt u een email sturen naar: tomribbens@mac.com