individu

de levende werkelijkheid

Misschien komt het door het voorjaar, maar al een aantal dagen als ik mijn ochtendoefening doe buiten in de tuin, word ik vanbinnen geraakt door de overweldigende ervaring van de natuur. De warmte van de zon, de wind die zachtjes mijn huid streelt en het zingen van de vele vogels hier in het bos. Het voelt alsof ik deel ben van een werkelijkheid die gevuld is met liefde. Alsof ik vanuit mijn eigen kern, de kern ervaar van de natuur om mij heen. En die kern, die je ook ziel zou kunnen noemen, bestaat uit liefde. In een glimp kan ik daar iets van ervaren. Het is een inzicht, een ontdekking, die me raakt, die me ontroert.

Stel je maar eens voor, dat alles om je heen ontstaan is uit liefde, ontstaat uit liefde, een schepping is uit liefde, geschapen wordt vanuit liefde. Inclusief jij zelf. Als je dat kunt ervaren, is er sprake van een levende werkelijkheid, waar wij allen deel van zijn. Het punt is alleen dat wij dat niet altijd kunnen ervaren, sterker nog, die levende werkelijkheid ervaren is een zeldzaamheid. Een zeldzaam moment, zoals je ‘s morgens bij het wakker worden vaak maar even je droom herinnert en daarna vergeten bent.

Het probleem is namelijk dat wij een muur hebben geplaatst tussen onszelf en deze levende werkelijkheid. Een afscheiding, die ons isoleert, eenzaam doet voelen. Alsof we alleen op de wereld zijn. Deze muur is het gevolg van de pijn die ieder in zijn leven ervaart, heeft ervaren. Pijn die we niet hebben kunnen verwerken en als een wond is gestold, hard is geworden, een muur is geworden om ons nog verder te beschermen tegen nog meer pijn. Binnen deze muur die we hebben gebouwd, hebben we als mens onze eigen wereld geschapen. Een kunstmatige wereld. En het verdrietige is dat wij meer geloof zijn gaan hechten aan deze kunstmatige wereld dan aan de levende werkelijkheid waaruit we zijn geboren. De kunstmatige wereld is onze basis en ons doel geworden. Het is de wereld van de stad, van de technologische vooruitgang, van de steeds grovere prikkels die we nodig hebben om ons ‘levend’ te voelen. Het is de wereld van de kunstmatige volmaaktheid, de botox, de nepwimpers, nep wenkbrauwen die er bij iedereen hetzelfde uitzien. De wereld van instagram, van de foto’s op verre stranden met ondergaande zonnen en de perfect uitziende, jonge lichamen. Ik wel, jij niet. De wereld van het systeem, de ratio, de harde ratio, de vierkante wereld van meten is weten, de wereld van punten, van cijfers, contrôle, beheersing, overheersing, macht zonder genade. Wij geloven zozeer in deze kunstmatige wereld als uitgangspunt en doel van ons als mens, dat wij zijn vergeten wat onze werkelijke oorsprong en doel is. Namelijk liefde. De aarde is een liefdesplaneet.

De vreemde eend in de bijt, die zich uiteindelijk niet helemaal kan aanpassen aan de regels van het systeem, van de kunstmatige mensenwereld. De mens die last heeft van een gevoel van heimwee, een ondefinieerbaar gevoel van heimwee. Die geraakt wordt door iets, door iemand, die al is het maar een moment, een glimp opvangt van een wereld die achter de zichtbare wereld aanwezig is. Schoonheid. Die geraakt wordt en zich omkeert en met horten en stoten, vallen en opstaan, de weg teruggaat naar het hart. De weg van het bospad, niet van de snelweg. De weg van het individu, niet van het systeem. Die mensen zijn er, die deze weg gaan. Gesteund door andere mensen, die deze weg misschien al iets langer gaan. Voor deze mensen wordt het duidelijk dat de muur, de afscheiding niet het laatste woord heeft, maar onderdeel uitmaakt van het geheel. Er is voor een reden. Er juist is om de kracht te ontwikkelen om die weg terug te gaan. Terug naar het hart, naar de oorsprong, naar de liefde. Naar de kern. De kern die in al het levende aanwezig is, waarmee ik verbonden ben. Me heel af en toe verbonden voel. Schrikbarend is het besef, ik kan er maar heel voorzichtig aan wennen, dat als ik deel ben van die kern, dat als ik die kern ben, dat mijn diepste identiteit die kern is. Dat ik niet alleen geschapen ben, maar ook schepper. Dat mijn diepste essentie dus Goddelijk is. Dat besef. Het is een grote stap van God buiten mezelf naar God in mezelf. Dat geeft een heel ander gevoel van ‘ik’ dan de ik van de kunstmatige wereld, het ego. Het geeft een heel apart gevoel van ik, een verbonden ik, maar wel ik. Een ik die in mij huist, de ik van mijn ziel. De ziel die langzaam in mij geboren wordt met het bewustzijn dat daarbij hoort. Pas als ik dat ten volle besef, kan ik ook de verantwoordelijkheid nemen die daarbij past. Kan ik de volle verantwoordelijkheid nemen voor mijn leven hier op aarde, de waarde, de gigantische waarde van mijn leven hier op aarde. En de verantwoordelijkheid nemen voor diezelfde aarde. Zo groeit mijn verantwoordelijkheid, zo groeit mijn bewustzijn van wie ik in essentie werkelijk ben. Geen kracht zonder kwetsbaarheid. Vloeibaar. Levend.

transformatiehuisje

Stel je toch eens voor dat de aarde een transformatiehuisje is. De vraag is dan natuurlijk wat er dan precies wordt getransformeerd. Dat gaat over lijden. Over de onvolmaaktheid. Dat je als mens lijdt aan de onvolmaaktheid. Die je overal om je heen ziet. Ervaart.

Belangrijk is dus dat we leren lijden. Dat wat wij lijden noemen, is het begin van de transformatie. Want als je leert lijden, aanvaardt dat de wereld om ons heen onvolmaakt is, toelaat wat je daarbij voelt (pijn, onmacht, verdriet, boosheid), dan ontstaat er een opening, waar de liefde in kan komen. Er ontstaat een opening naar binnen en van binnenuit, vanuit de essentie of hoe je dat ook wilt noemen, komt er een antwoord van de liefde die er voor jou is, onvoorwaardelijk, precies op maat. Wonderlijk, maar het is zo. Als een plus die een min pool zoekt. Een wetmatigheid. En dan wordt er iets getransformeerd. En in plaats van dat je dan iets nodig hebt van buitenaf om dat gat van die onvolmaaktheid te vullen, kun je iets geven. Word je een instrument, is er overvloed. In plaats van een tekort. En zo binnen zo buiten. Want zoals dat voor het individu geldt, is dat ook voor heel de aarde, onze wereld, onze maatschappij, het collectief.

Misschien is de aarde wel een transformatiehuisje. En zijn wij als mensen in staat om energie op te wekken, te produceren. Liefde is in die zin energie, dus liefde te produceren, licht te produceren. Stel je eens voor! In plaats van dat wij nu en dat is een actueel onderwerp in onze wereld, een tekort hebben. En daardoor een tekort scheppen, de aarde, maar ook onszelf, uitputten. Fossiele brandstof, voedsel, oorlog, geweld. Individuele burnout, andere ziektes als gevolg van stress en een verlaagd imuunsysteem. Het gaat allemaal over het tekort dat we ervaren. Terwijl in potentie wij als mens iets te bieden hebben, te geven, vanuit overvloed. Wij dus energie kunnen produceren, in plaats van dat wij steeds iets nodig hebben vanuit tekort of een muur bouwen om ons bezit uit angst voor dit tekort.

Waarom wij steeds iets nodig hebben, komt omdat wij de materie als uitgangspunt nemen, wij vastzitten in een op de materie gericht bewustzijn. Maar stel dat de aarde een transformatiehuisje is, dan wordt juist die materie een middel en niet langer een doel zoals dat nu het geval is. Geld of bezit is dan geen doel meer, maar een middel. Want alles staat dan in dienst van ons eigenlijke doel als mens en dat is die transformatie. Het produceren van energie, van bewustzijn, van liefde. Hierin vinden we ons geluk. Dan is materie en geld geen doel meer, omdat dit doel op een ander vlak ligt. Het doel ligt dan meer in het geestelijke, dan in de materie. Ik weet het, wij zijn daar allergisch voor, voor alles dat geestelijk is, voor wat we niet kunnen zien. Waarschijnlijk omdat wij daarin zijn gemanipuleerd, getraumatiseerd zelfs door oude religies. Die meer gericht waren op macht, op macht in materiële en wereldse zin, dan op de eigenlijke boodschap die in iedere religie verborgen zit.

Hoe gaan wij dan om met het lijden? Als wij daar zelf geen verantwoordelijkheid voor nemen en toelaten wat dit met ons doet, dan schiet je in wat je zou kunnen noemen de reddersdriehoek. Ga maar bij jezelf na. Dus dan ben je slachtoffer van het lijden, je klaagt het lijden aan of degene die jou pijn doet of je probeert iemand te redden van het lijden. En dit allemaal om je eigen lijden niet te hoeven voelen! Om het lijden op te lossen, het lijden weg te krijgen. Dat zit allemaal in die redderdriehoek. Een onbewuste manier om met het lijden dat er is om te gaan. Hier kunnen we enorm in vastzitten. De stap ligt hier in het individu, die in staat is om het lijden te transformeren en energie op te wekken in plaats van dit gat te vullen met van alles en nog wat – dat ik maar al te goed ken- om ons heen, buiten onszelf. Dus eigenlijk is er heel veel van onze problemen die wij zelf hebben als individu, maar ook collectief, terug te voeren tot deze kern. Dat wij als mens in staat zijn om ons tekort om te zetten naar overvloed. Ons tekort dus niet langer bedekken met allerlei lapmiddelen buiten onszelf en daarmee energie onttrekken van anderen, van de aarde. We ons materiële bewustzijn transformeren naar een meer geestelijk bewustzijn en daarmee geld en bezit relativeren en dit daarmee niet langer een doel is, maar een middel.

 

eert uw vader en moeder

Een van de 10 geboden in het Oude Testament van de Bijbel zegt Eert uw vader en moeder. Afgelopen week was ik jarig. Als je jarig bent vier je de dag dat je bent geboren. Dat is in principe een heugelijk feit. Voor mij echter is mijn verjaardag ieder jaar weer een ingewikkeld moment. Ongeveer 2 weken van tevoren komt er een soort zwaarte over me. De zwaarte van mijn bottleneck. Van het tekort van de onvolmaakte omgeving waarin ik terecht kwam. En dat is onherroepelijk verbonden met mijn ouders. Eert uw vader en moeder.

In dezelfde week van mijn verjaardag had ik een thema-middag met een aantal mensen die bij mij dagbesteding of vrijwilligerswerk doen. Het thema was het vorige artikel van mijn site De kracht van innerlijk werk. Individualiteit versus collectiviteit. We zaten nu midden in de tuin van Pluk&Plenty, met de natuur om ons heen. De natuur groeit, planten groeien. Wij als mens groeien ook. De vraag is hoe wij als mens groeien. Dat schreef ik in het vorige artikel op deze site met het beeld van de twee-traps raket. Kort samengevat. Eerst groei je binnen de omgeving van het collectief, inclusief je eigen gezin. Maar de groei binnen dit collectief is begrensd. Voor sommigen is dit voldoende. Voor anderen knaagt er iets aan dit kader, aan dit begrensde kader. Er moet meer zijn dan dit. Er sluimert een vermoeden. Deze mensen gaan zoeken, soms geactiveerd door een crisis, het verlies van een dierbare, ziek worden, een burn-out. Wie klopt, wordt open gedaan. Er komt een antwoord vanuit een andere werkelijkheid dan die van het collectieve kader. Licht schijnt door de crack naar binnen. Een ruimere werkelijkheid wordt in een moment zichtbaar. De individuele groei gaat verder vanuit een nieuw bewustzijn, dat ruimer is dan het bewustzijn binnen het collectieve kader.

Het was een wonderlijke middag in de tuin van Pluk&Plenty met een wonderlijke ontmoeting, want in alle openheid ontspon zich een gesprek, dat zin voor zin door iedere deelnemer/ster werd uitgesproken. Er ontstond als het ware een gezamenlijk inzicht van de werkelijkheid.

Luister maar eens vanuit een innerlijk oor naar de volgende zinnen;

Het ongekende dat zich door jou laat kennen.

Door het tegendeel ontwikkelt zich iets, door het tekort, de tegenkracht ontwikkelt zich iets.

Het collectief, het systeem is nodig voor het individu om geboren te worden, zoals een kuiken uit het ei.

Jij tikt vanuit de binnenkant van het ei om de schil te doen breken, aan de andere kant van het ei wordt jij ook gezocht.

Als je het niet kent, kun je er niet over nadenken. Maar dat betekent nog niet dat het er niet is.

Er sluimert iets, bij iedereen, totdat er een bepaalde hoeveelheid is, dan pas gaat het branden.

Dat wat op je pad komt, alleen daar kun je iets mee. Is het groter, dan voel je machteloosheid. Dat mag je dan loslaten.

Ik word in mijn hart geraakt door het lijden van mensen, maar ik kan niets doen (om dit lijden te voorkomen of op te lossen). Ik kan alleen luisteren naar waar dit hart voor mensen mij brengt.

Mooi om te ervaren hoe je dus samen met een aantal mensen, die zoekende zijn, die open staan, kennis kunt opbouwen. Alsof je samen een kerk opbouwt. Het gezamenlijke inzicht ontstond dat er in ieder een mogelijkheid aanwezig is van een nieuw bewustzijn. Alsof je als individu zwanger kunt zijn van een nieuw bewustzijn, dat in het individu geboren wordt. Alsof dit het belangrijkste doel is van ons mensen hier op aarde, om door ons heen een nieuw bewustzijn geboren te laten worden. Alsof de aarde zwanger is van een nieuw bewustzijn. Als dit gaande is, dan geeft dit een heel andere blik op alle problemen die er zijn, op de onvolmaaktheid. Want deze onvolmaaktheid namelijk is onderdeel van dit doel, van dit doel om een groter bewustzijn geboren te laten worden. Deze onvolmaaktheid wordt gebruikt, is aanwezig als een soort compost. Dan is alles een. Het grootste probleem is niet de onvolmaaktheid, maar dat ik me tegen deze werkelijkheid verzet, dat ik in opstand kom tegen deze onvolmaaktheid. Dat ik in mijn afgescheidenheid, de arrogantie van mijn ego eigenlijk, het beter weet dan hoe het in feite is en ik slachtoffer ben van de wereld, deze wil redden of aanklaag. De reddersdriehoek. Denk er maar eens over na hoeveel tijd en energie we hier met z’n allen insteken. Sterker nog; hoe zeer we daar onze collectieve identiteit aan ontlenen. Eigenlijk aan het niet toelaten van hoe de onvolmaaktheid in mijn specifieke geval voelt! Dat is voor ieder mens weer anders.

Een paar dagen na deze bijzondere ontmoeting zat ik in de auto en begreep ik plots een van die 10 geboden Eert uw vader en moeder. Het betekent dat je alles dat je hebt meegekregen van je ouders, inclusief alle onvolkomenheden, heel de onvolmaaktheid van de bodem waarin je bent geboren, eert. Eert uw vader en moeder betekent dus eert deze bodem. Dit is niet makkelijk, dit vraagt veel innerlijk werk van het omzetten van ieder trauma, iedere pijn, iedere overlevingsstrategie en dat kost tijd. Dit alles is een innerlijke tuin. De grond om het nieuwe bewustzijn geboren te laten worden. Alles is nodig en wordt hiervoor gebruikt. Deze onvolmaaktheid die ik maar al te vaak als een bottleneck ervaar. Deze nauwe doorgang is als een geboortekanaal voor het nieuwe bewustzijn om geboren te worden. Zonder ei en zonder schil van het ei, geen kip. Zonder pijn geen geboorte. Ook al proberen wij als moderne mensen dit te vermijden door de keizersnede als standaard te beschouwen. Dat is precies de onwetendheid van de mens die denkt dat in die lijn de (wetenschappelijke) vooruitgang ligt, door het lijden van de onvolmaaktheid op te lossen. Aanvaarding is het begin van de tweede groei van het individu buiten de kaders van het collectief. Aanvaarding van de onvolmaaktheid als gegeven, maar die wezenlijk wordt getransformeerd als je begrijpt dat deze onvolmaaktheid nodig is om de volmaaktheid van het nieuwe bewustzijn geboren te laten worden.

 

de weg van het individu


In de zomervakantie gingen wij met ons gezin naar Berlijn, dat een indrukwekkende geschiedenis kent. Deze geschiedenis loopt als de jaarringen van een boom duidelijk zichtbaar door heel de stad. Na ruim een decennium onder het regime van het Nationaal Socialisme van Adolf Hitler geleefd te hebben, kwam de bevolking van Oost-Duitsland onder het juk van het communisme van de toenmalige Sovjet Unie (USSR) terecht. Je zou wellicht kunnen denken dat zo’n 2e dictatoriaal regime niet zou worden geaccepteerd na al het leed dat is geleden. Opvallender nog is dat uit een onderzoek is gebleken dat na de val van de muur en de eenwording van Duitsland, 20% van de voormalige Ossies terugverlangen naar de tijd voor 9 november 1989, het moment van de val van de muur.

Het bezoek aan Berlijn bracht me bij de vraag hoe het toch komt dat mensen binnen een systeem zo makkelijk te beïnvloeden, ja, zelfs te onderwerpen zijn. En wat voor de voormalige DDR geldt, geldt dit ook voor ons, mensen in het zogenaamde Vrije Westen? Zijn wij als collectief vrijer of verder ontwikkeld als individu? Vrijer of verder dan mensen nu in Noord-Korea bijvoorbeeld of in China, waar iedere beweging die je maakt door camera’s wordt bekeken en het menselijk gedrag met een uitgekiend beloningsysteem wordt gestuurd. En welke plek heeft het individu in een collectief systeem?

Om die vraag te beantwoorden is het belangrijk stil te staan bij de vraag hoe we ons de ontwikkeling, de groei als mens voorstellen. Als ik zelf stil sta bij deze vraag en terugkijk naar mijn eigen ontwikkeling als mens en mijn reflecties daarop, komt het volgende beeld in me op. De mens ontwikkelt zich eigenlijk als een soort twee-traps raket. In eerste instantie ontwikkelt de mens zich na zijn fysieke geboorte binnen de omstandigheden, de omgeving waarin hij opgroeit, dus binnen de wetmatigheden van het collectief. Dat kan dus in een Westers land zijn, zoals Nederland, maar dat kan ook binnen een ander politiek collectief zijn, zoals Rusland of China. Het principe is hetzelfde. Het eigen gezin waarin men opgroeit is hier natuurlijk ook van essentieel belang. Het is allemaal compost voor de individuele groei van deze specifieke, unieke mens. Deze groei, deze ontwikkeling heeft echter een bepaalde grens. De grens namelijk van het collectief, de gezamenlijke afspraken en regels die door de betreffende gemeenschap of binnen het gezin zijn gemaakt.

Een volgende belangrijke vraag is dan wat wij eigenlijk onder het woord individu verstaan. Wij in de Westerse, vrije wereld gebruiken dat woord heel makkelijk. We vinden dat wij vrij zijn vanuit het idee dat het individu de ruimte heeft zich te ontwikkelen naar zijn of haar eigen wensen. Wij zetten ons daarmee af tegenover andere systemen, zoals de communistisch samenlevingsvormen van Rusland en China, maar ook de Islam. Wij vinden ons vrijer, beter, verder ontwikkeld dan anderen, die onder ontwikkeld zijn, achterlijk zelfs. Toch is dit naar mijn mening een misleidend beeld. Waarom? Omdat wij op deze manier van naar het individu kijken, ons nog steeds bewegen binnen de grenzen van het collectief. Wij vinden onze individualiteit een grote verworvenheid en propaganderen dit, zolang wij maar binnen de lijntjes kleuren! Deze individualiteit waar wij zo trots op zijn, is eigenlijk een product van ons kapitalistisch systeem, waarbij de individualiteit in hoge mate wordt bepaald door wat wij kopen. De kapitalistische economie is ons kader. In ons collectief zijn we eigenlijk allemaal hetzelfde, maar van buiten zit er een mooi individualistisch jasje omheen. Inclusief onze democratische verworvenheid dat je eens in de 4 jaar op verschillende politieke partijen kunt stemmen, die binnen het kader van de kapitalistische economie blijft. Zich daar zelfs vaak door laat bepalen. Dit is een schijn-individualiteit, die uiteindelijk het kapitalistische collectief en zijn god het geld dient. Eigenlijk net als in Rusland, net als in de Islam, alleen is de grens van het individu daar meer zichtbaar, minder verborgen en verhuld. Het is voor ons moeilijk te verdragen om in te zien dat onze vrijheid relatief is en dezelfde betekenis heeft dan de vrijheid in een land als Rusland of China. Wij zijn daarin niet verder, vrijer of beter. Het heeft alleen een andere vorm, een ander gezicht.

Om daar nog even op door te gaan. In mijn visie is dat bijna alles wat wij lezen in kranten, in tijdschriften, maar ook alles wat zich ontwikkelt binnen onze wetenschap, zich binnen het kader bevindt van ons collectief systeem. Of anders gezegd binnen het bewustzijnskader van onze collectieve werkelijkheid. Binnen dit bewustzijnskader is het bijvoorbeeld heel logisch dat wij het van het allergrootste belang vinden dat we een oplossing moeten gaan zoeken voor het geval als we als mensheid niet kunnen overleven op onze Aarde. Daarom zijn we op dit moment grote inspanningen aan het leveren om ons voor te bereiden op een reis naar Mars en de mogelijkheid te onderzoeken of we ons daar als mens kunnen gaan vestigen. Wij zien dat als een enorme stap, een ontwikkelingsstap van onze mensheid, maar in mijn visie is het een stap binnen hetzelfde materiële bewustzijnskader, een mechanische stap. Het lijkt out of the box, maar is het niet.

Onze grootste, ware ontwikkelingsstap als mens zit hem niet in het ontwikkelen van een reis naar Mars, maar in de stap die het individu kan zetten op het moment dat hij de grens van het collectief heeft bereikt. Daar zit ons allergrootste potentieel. Ik had het over de twee-traps raket, waarbij de eerste trap de groei is tot de grens van het collectief. Hierbij zou je kunnen zeggen dat dit de vorming is van de persoonlijkheid van de mens, die als een schil, als een harnas aanwezig is om de kern, om de essentie die van binnen als een parel verborgen zit in ieder mens. Als dus de menselijke groei de grens van het collectief heeft bereikt, is de belangrijke vraag of er nog iets merkbaar of voelbaar is van deze essentie binnen de persoonlijkheid. Of is deze mens in zijn groei binnen het collectief zo geïdentificeerd geraakt met zijn persoonlijkheid dat hij zijn essentie helemaal is vergeten? Deze afgescheidenheid van onze essentie is precies het gevoel van verlorenheid en leegte dat iemand kan ervaren. Hier ligt voor ieder mens de keuze; of je verdooft dit gevoel van verlorenheid en leegte met van alles en nog wat of je staat jezelf toe dit te voelen, ook al is dit in eerste instantie niet fijn. Komen we onze pijn en gemis tegen. Bijna altijd is een crisismoment nodig om de schil of harnas van onze persoonlijkheid te doorbreken en weer contact te krijgen met onze kern, onze essentie. Dat kan het verlies zijn van een dierbare medemens, maar ook een burn-out, een ernstige ziekte. Dit alles vraagt om met onze aandacht naar binnen te gaan, om weer contact te maken met onze essentie. Daar vinden we een antwoord, richting, hulp. Dit is de tweede trap van de tweetraps raket van onze menselijke groei. Hier groeit het individu verder voorbij de grenzen van het collectief. Dat is kwetsbaar en krachtig tegelijk. Precies zoals het plantje in de lente boven de grond komt. Het kuikentje dat uit het ei wordt geboren.

Het bijzondere is dat er in onze tijd vele films zijn gemaakt om de kracht van het individu ten opzichte van het collectief zichtbaar te maken, wat duidt op een bewust, onbewust weten aanwezig van de potentiële stap die het individu kan maken. Twee van de bekendste films gaan hierover; Star Wars (Luc Skywalker) en Lord of the rings (Bilbo). Maar ook films zoals over het leven van Sophie Scholl, maar ook Billy Elliot, die zijn individuele verlangen volgt, dat haaks staat op wat zijn omgeving van hem verwacht.  Het mooie is dat je in de individuele hoofdrolspelers van deze films de kwaliteit zien die vanuit de essentie van dit individu wordt vertegenwoordigd. Bij Bilbo Ballings is het de zuiverheid van het hart, dat tegen de duistere verleiding van de ring bestand is. Bij Billy Elliot is het de kracht van het verlangen, de kracht van de eigen passie, die anders is dan wat in zijn omgeving van een jongen wordt verwacht. Bij Sophie Scholl is het luisteren naar de waarheid, het gaan staan voor die waarheid tegenover de leugen van het regime van Hilter. En trouw, trouw zijn aan die waarheid. Zuiverheid, verlangen, staan voor de waarheid, trouw. Dit zijn allemaal kwaliteiten van de essentie die in ieder mens aanwezig zijn en zich kunnen manifesteren.

Films of hedendaagse helden (Nelson Mandela) kunnen hierin voorbeelden zijn, maar voor ieder mens in zijn eigen situatie dient zich het moment aan dat hij of zij zich als individu dient te verhouden tot het collectief. En hierin het verschil kan maken. Bij mij was dat toen ik jaren geleden een uitkering had en het mij niet lukte om binnen het reguliere, collectieve kader te werken. Dat voelde voor mij als maatschappelijk werker te benauwend. Ik had wel een droom om mijn eigen werk vorm te geven door een eigen stichting op te zetten en activiteiten mogelijk te maken voor uitkeringsgerechtigden, die pasten bij hun talent of passie. Met hart en ziel, zo heette ook de stichting, die ik in 1997 oprichtte. Maar ik moest daarvoor wel naar mijn consulent van Sociale Zaken en me kwetsbaar maken door mijn droom te vertellen. Ik trof de goede persoon in deze man, die me een jaar de tijd gaf om met mijn initiatief mijn eigen baan te scheppen, hetgeen uiteindelijk lukte. Zo heeft ieder hierin zijn eigen voorbeeld om zich als individu te verhouden tot het collectief, tot zijn gezin, tot welke situatie ook waarin hij of zij zich gevangen voelt zitten.

De groei van het individu buiten de kaders van het collectief is een ware aardverschuiving ten opzichte van de eerdere groei binnen het collectief. In de ontwikkeling binnen het collectief staat, ook al is er sprake van een individuele groei, het collectief en de regels van het collectief centraal. Dat betekent ook dat de liefde binnen deze ontwikkeling voorwaardelijk is. Het gaat niet om jou, het gaat om jou binnen een bepaald kader, altijd binnen een bepaald kader. Wij zijn dan ook gewend geraakt om de liefde buiten onszelf te zoeken en ons te richten op wat anderen van ons verwachten. Voor wat, hoort wat. Als wij de grens van onze groei binnen het collectief hebben bereikt en wij door een crisismoment ons genoodzaakt voelen om ons naar binnen te keren, ontdekken we dat er een liefde mogelijk is, die onvoorwaardelijk is. Hier komen we thuis, voelen we ons volledig gezien, staat niemand of niets anders dan wijzelf, dan ikzelf centraal! Is dit dan niet egoïstisch, vraagt ons denken vanuit dat oude bewustzijnskader zich af? Nee, juist niet, want zoals ik van binnenuit wordt liefgehad, zo wordt ieder mens liefgehad. En vanuit die onvoorwaardelijke liefde voel ik me juist op een nieuwe manier verbonden met het geheel.

Deze onvoorwaardelijke liefde wordt de nieuwe basis van onze verdere groei als individu. Hiermee verandert ons bewustzijn. In feite zou je kunnen zeggen dat hier een nieuw bewustzijn wordt geboren. Een meer geestelijk bewustzijn. En dit is gaande. Dit is gaande in talloze individuen hier op Aarde, op dit moment. En deze individuen vormen weer cellen met gelijkgestemden, die elkaar in hun groei ondersteunen. Deze individuen voeren geen oorlog, voeren geen oorlog met een ander collectief, een ander mens, de natuur. Veroveren niets dat ten koste gaat van iets anders. Zij zijn zich bewust dat er onder de oppervlakte van de collectieve wetmatigheden, het collectieve krachtenveld, een nieuw bewustzijn wordt geboren. Een bewustzijn dat vriendelijk is voor alles dat leeft, dat een is met alles dat leeft. Dat leeft, zich ontvouwt, zich in talloze vormen manifesteert, eindeloos. Dat is mijn innerlijk werk. Dat ik zwanger ben van dat nieuwe bewustzijn en dat in mij wordt geboren. Dat ervaar ik als mijn belangrijkste taak als mens. Dat mijn oude bewustzijn sterft en ik van binnenuit wordt hervormd, omgevormd tot een nieuwe mens. De mens zoals ik bedoeld ben. Die leeft naar zijn essentie.

het geschenk de aarde

De feestdagen zijn weer voorbij. Het zijn eerlijk gezegd niet mijn beste dagen. Het collectief, waar ik me maar moeilijk voor kan afsluiten, is sterk, juist met deze dagen. Kerst, oud en nieuw, emoties worden met name collectief ervaren in beelden van geluk. Ik voel me klem zitten, raak afgescheiden van mijn eigen bron van geluk in mij. Misschien ook omdat mijn moeder hier 3 dagen is, langer dan anders en onbewust raak ik verstrikt in een oud patroon met haar, zoals vroeger in het gezin waarin ik ben geboren. Mijn moeder past zich aan, los van de structuur bij haar thuis, waarin iedere dag, ieder uur bijna is uitgetekend. Het zorgt dat ik me verantwoordelijk voel voor haar en mijn eigen ik langzaam kwijt raak. Daarnaast kamp ik ook nog met een hardnekkige verkoudheid en voel me fysiek niet lekker. Met andere woorden; ik glijd uit en kom in mijn bottleneck terecht, de crack, die ieder mens heeft, de crack in everything, waardoorheen het licht naar binnen schijnt.

Het blijft voor mij het meeste waar op de innerlijke weg die ik ga, deze crack die ik nodig heb om bij het licht te komen. Mijn kanaal, innerlijke kanaal, raakt langzaam weer dichtgeslibt met van alles en nog wat in de wereld, ik raak naar buiten gericht. Wordt dan bij dit punt gebracht, waar mijn diepste gemis en pijn zit. Want daar wil de liefde zijn, daar is de liefde. Om mij te ondersteunen, te bemoedigen, te helen, te leren. Ik krijg het blijkbaar niet voor elkaar om dit kanaal waarin ik een ben met God, mijn essentie, open te houden. Misschien is het als met planten, bomen, de fruitbomen in de tuin van Pluk&Plenty, ook die moeten worden gesnoeid, telkens weer. Ik werd me afgelopen week in het bijzonder bewust van de reusachtige bomen in het bos waarin wij wonen. Dat bomen enorme, levende wezens zijn met een enorme kracht, de kracht om hun enorme takken te dragen. Door me dit bewust te zijn, besef ik ook dat deze bomen met ons zijn, ons helpen, ondersteunen. Als we er voor openstaan, het kunnen ontvangen. Dat ontvangen is het punt, ik heb als mens een open kanaal nodig om te kunnen ontvangen en dat kanaal raakt bij mij vaak langzaam weer dichtgeslibt, zodat ik dus weer gesnoeid wordt. Het hoort voor mij bij mijn innerlijk werk. Het snoeien is niet fijn, want ik raak dan het houvast van mijn uiterlijke controle kwijt, de controle van mijn hoofd. Om dan te vertrouwen, dat is de kunst, het is toch een stukje sterven van het ego. En dat telkens weer.

Ja, ik liet me meezuigen in de wereld van een toenemend populisme en mijn ongerustheid daarover. Alsof het deksel van de ketel is en het er niet meer op wil. Ik word absoluut niet blij van leiders als Trump, Wilders, Le Pen, Poetin, Erdogan, Assad. Ben al een paar keer begonnen aan een tekst, een artikel, die mensen moet overtuigen om maar niet op deze mensen te stemmen. Maar ja, hoe kan ik de loop der dingen veranderen, gebaseerd op actie-reactie? De uiterlijke wereld, de wereld van het collectief. Ik vond een heel mooi antwoord bij een boek dat ik lees van Lev Tolstoj, De weg van het leven, een boek vol levenswijsheden. Een daarvan raakte me; zonden, verlokkingen en bijgeloof (leugen), dat is de aarde, die de zaden van de liefde moet bedekken zodat deze kunnen ontkiemen. Zo binnen, zo buiten. Daar waar ik dus vast kom te zitten in het patroon met mijn moeder en mijn eigen ik verlies, besef ik dat dit wel de omgeving is waarin ik ben geboren. Dat dit de bodem is van het zaadje van mijn ziel, mijn ziel die in mij geboren wordt. Zo begrijp ik dat al die onvolmaaktheid aan de buitenkant van de wereld, al die bewegingen rond mensen die aan de macht zijn, die enorme dynamiek van het collectief, noodzakelijk is om individuen tot de liefde te brengen, noodzakelijk is voor het individu om te transformeren. Dat is het doel, liefde is het doel. Net zolang tot er genoeg individuen geraakt en getransformeerd zijn door de liefde en de buitenkant als een schil openbarst en een nieuwe wereld, de hemel op aarde, geboren wordt. Deze werkelijkheid maakt voor mij het plaatje rond, want als ik me alleen richt op de buitenkant, raak ik vast in mijn oordeel. Oordeel over het populisme, over mensen die op dit soort leiders stemmen, ik wil de buitenkant veranderen, omdat ik de onvolmaaktheid onverdraaglijk vind, niet aanvaard. Ik mis de diepere betekenis van het geheel vanuit de afgescheidenheid van mijn eigen ego.

Zoals het zaadje vanuit het donker groeit naar het licht, zo is dat ook met ons als mens, als individu. Het donker, onze donkere, pijnlijke kanten die we het liefst niet willen voelen en een hele wereld omheen bouwen om maar niet te hoeven voelen, dat donker is nodig om te groeien als mens. Zonder donker kan een mens in dit lichaam op deze planeet niet groeien. Het probleem is niet dat er licht en donker is, maar het probleem is dat wij ze van elkaar scheiden. Dat is in mijn ogen de bron van het populisme, dat het donker, het kwaad buiten zichzelf projecteert en bestrijdt in plaats het in zichzelf verbindt. Juist door donker en licht in onszelf te verbinden zien we de betekenis van de mens hier op aarde. Pas liep ik met onze hond hier in het bos en begreep dat alles hier op aarde en de aarde zelf voor ons als mens geschapen is. God heeft dit alles voor ons geschapen. Vanuit zijn onmetelijke liefde voor ons als mens heeft hij de aarde aan ons gegeven als een geschenk aan zijn allerliefste kind. God houdt van al zijn schepsels, maar van ons, de mens, het meest, als een lievelingskind. Vanuit dat bewustzijn mogen wij omgaan met deze aarde, met alles dat leeft. Het is mijn wens voor het komende jaar, dat ik me dat mag herinneren, in plaats vanuit mijn afgescheidenheid van het bewustzijn van dit enorme geschenk dat me gegeven is, als een olifant door de porseleinkast van het leven dender.

 

de vele gezichten van de waarheid

 IMG_6398
Een jaar lijkt soms zo snel te gaan als een ademhaling. Voordat ik er goed erg in had, waren de mooie voorjaarsmaanden april en mei voorbij en kondigde de zomer zich aan. Wonen midden in de natuur drukt me met mijn neus hard en onvermijdelijk op de vergankelijkheid van het leven. Geboren worden en sterven wisselen elkaar in rap tempo af. De ene bloem heeft zijn meest volmaakte vorm nog niet bereikt of de eerste tekenen van verval dienen zich al aan. Het is als een film die aan mijn waarneming voorbij trekt. Ook mijn eigen leven is als een seizoen dat groeit, vrucht voortbrengt en sterft. In ieder geval wat betreft mijn lichamelijke deel, dat verbonden is met de aarde en de wetmatigheid die hierin werkzaam is.

Het leven lijkt op een droom, waarin het soms ook werkelijk gebeurt dat ik wakker word terwijl ik droom. Onlangs had ik zo’n droom.

Ik ben in een dorp en ga een kerk binnen. Ik ben op zoek naar iets of iemand, maar weet niet meer wat. In de kerk zijn jongeren bezig aan een soort ritueel, ik zoek naar de leider, maar kan hem door het aantal jongeren niet zien. De jongeren bewegen in een grote groep. Ik ga de kerk uit en ook in een ander gebouw naast de kerk zijn jongeren aanwezig. Ik loop het dorp uit, want dit is niet wat ik zoek. Dan besef ik dat ik droom en denk; waarom ga ik niet terug en ga de confrontatie aan met de leider. Vanuit dat verlangen vlieg ik door de lucht terug naar het dorp. Dan denk ik; eens even kijken hoe ik eruit zie. Het is eigenlijk meer de vraag; eens even in de spiegel kijken of ik krachtig genoeg ben om de confrontatie aan te gaan met de leider van de groep. Met die gedachte staat er plots een spiegel langs de kant van de weg in het dorp en ik kijk in de spiegel. Ik zie mezelf, Tom, met baard en besef dat ik in een droom naar mezelf in deze spiegel keek. Daarna ga ik de kerk weer in, maar de jongeren zijn weg. Het is nu een gewone kerk, waar gewone kerkgangers rond lopen bv. om een kaarsje bij Maria aan te steken. Dan is de droom klaar en word ik wakker.

Ieder heeft soms wel een droom, waarbij je als je wakker wordt, direct beseft dat er een belangrijke boodschap in zit. Wat helpt is dat je de droom dan direct opschrijft, bijvoorbeeld in een boekje dat ergens in de buurt van je bed ligt. Het neerleggen van een boekje in de nabijheid van je bed, kan al helpen om dit soort dromen op te wekken. Je zou dan ook nog kunnen vragen om een droom die een boodschap of betekenis heeft.

Als het dagelijks leven ook een soort droom is, dan zijn er soms schokmomenten nodig om je uit die droom wakker te schudden. Bij mij waren er enkele schokmomenten die mijn leven op zijn kop zette. Je zou dat een crisis kunnen noemen, ik schreef daar in mijn vorige artikel over. Vanuit die crisis kun je twee kanten op. Naar het herstellen van de oude orde en doorgaan met je leven alsof er niets aan de hand is of de crisis kan het begin zijn van een werkelijke verandering, die je dichter brengt bij je essentie, bij wat voor jou de betekenis is van jouw leven als mens hier op aarde. Het mechanische leven dat lijkt op een droom wordt dan doorbroken en de potentie om als individueel mens geboren te worden, wordt geactiveerd, aangeraakt.

Zoals het voor het individu is, zo is het ook voor het collectief.Het collectief van ons systeem, dat je kapitalistisch zou kunnen noemen, met materialistische waarden als uitgangspunt. Ik ben wat ik heb. Dit systeem heeft in de afgelopen jaren ook een paar behoorlijke schokmomenten gehad. De aanslag in New York op 11 september 2001, de bankencrisis in 2008 en op dit moment het neergeschoten passagiersvliegtuig in het Oosten van Oekraïne met de vele Nederlanders aan boord.

Ook hier zie je het systeem 2 bewegingen maken. Aan de ene kant zie je een verharding, een verdichting van de materiële waarden, zoals dat in Nederland wordt vertegenwoordigt door de regering van VVD en PvdA. Vanuit een neo-liberaal gedachtegoed wordt met man en macht geprobeerd de welvaart (de economie) die na WOII is opgebouwd, veilig te stellen. Wat wil zeggen voor een steeds kleiner wordende groep, die met veel moeite aan de steeds hogere eisen kan voldoen. De sterken, de machtigen met aan de andere kant de zwakkeren, waar steeds minder solidariteit voor wordt opgebracht. Zij zoeken het zelf maar uit. De winners en de losers naar Amerikaans model. Tegelijkertijd zie je hier tegenover een beweging van onderaf ontstaan die vanuit meer menselijke waarden een nieuwe samenleving wil gaan opbouwen, waarbij humaniteit, duurzaamheid, samenwerking, creativiteit, delen, innovatie etc. een grote rol spelen.

Het is pijnlijk om te zien hoe onmachtig de machthebbers van onze wereldgemeenschap reageren op de vliegtuigramp in Oekraïne. Individuen worden getroffen door het verlies van dierbaren. Alsof dat nog niet erg genoeg is, wordt door de media tegelijkertijd collectief emoties opgewekt zoals woede, verontwaardiging, verdriet. Geef ons onze mensen terug. Schuldigen worden gezocht, want rechtvaardigheid dient te geschieden. Het is daarbij opvallend hoeveel gezichten de waarheid kent. Vanuit het westen zijn Rusland en Poetin het kwaad, dat gestraft dient te worden. Tegelijkertijd maakt de zakelijke afhankelijkheid van Rusland Europa onmachtig om daadkrachtig op te treden, omdat dit de Europese landen uiteindelijk ook zelf treft. Vanuit Rusland gezien is er een heel andere waarheid, namelijk dat Europa zelf in eerste instantie de aanzet heeft gegeven voor de onrust in Oekraïne door dit land openlijk te verleiden tot het toetreden tot het Verenigd Europa. Europa en Kiev zijn in de ogen van Poetin de agressor en aanleiding tot de vliegtuig ramp. Dan zijn er ook nog de complot denkers, die denken dat deze vliegtuig ramp in scene is gezet door Amerika om daarna Rusland de schuld te geven en een reden te hebben om vanwege economische belangen (wapenindustrie) een oorlog te ontketenen.

Een jaar geleden hadden wij een groot conflict met vrienden, waarbij bleek hoe groot het verschil van beleving, van waarheid was over dezelfde werkelijkheid. Nog steeds is het niet gelukt om hier een punt van unanimiteit in te vinden, waarbij iedere partij zich gezien en gehoord voelt. Wat ik moeilijk vind, is om de waarheid van een ander over mij te aanvaarden, ook al komt deze in mijn beleving helemaal niet overeen mijn eigen waarheid en beleving. Het is steeds weer de kunst om bij mijn eigen waarneming en waarheid te blijven, wat de ander ook zegt of vindt. Om niet vanuit de negatieve beeldvorming van de ander naar mezelf te kijken en mezelf klein en minderwaardig te voelen. Om bij de liefde voor mezelf te blijven. Voor mij als individu is dat al een hele klus. Laat staan in het enorme collectieve krachtenveld zoals dit nu wordt aangewakkerd met de vliegramp van vorige week.

Zou er ook een objectieve waarheid zijn, die al die verschillende, subjectieve waarheden insluit, omvat? Vaak zijn we boos als ons onrecht wordt aangedaan, maar vaak is dat wat ons pijn doet het meest leerzame in ons leven. Als we zulke momenten kunnen aanvaarden, dan groeien we hiervan. Mijn dochter Moon had een prachtig speldenkussen gemaakt, met veel liefde en geduld. In een onbewaakt moment pakte onze hond Heppie dit kleinood van de trap en beet het kapot, onherstelbaar beschadigd. Ik werd geraakt door het diepe verdriet wat Moon hiervan had. Boos werd ik ervan. Wie had dit op de trap gelegd, we weten toch dat Heppie het in haar mond kan pakken en kapot bijten! Onverdraaglijk vind ik het zien van de pijn van mijn dochter. Ik wil haar redden, ik wil haar beschermen. Terwijl dit incident wel leek aangereikt voor haar om iets van te leren, een wijze levensles. Zo is de vliegtuigramp op de eerste plaats het leed van ieder individu die dit overkomt, direct of indirect. De pijn van het ervaren van het onvolmaakte zal voor ieder individu een les bevatten, een les om van te groeien. We kunnen naast iemand staan en diegene helpen om de pijn toe te laten en deze te dragen. We kunnen pijn niet voorkomen, we kunnen niemand redden. We kunnen wel helpen de pijn te verzachten door aanwezig te zijn, door te luisteren. Dat is een niet te onderschatten menselijke kwaliteit, die als uitgangspunt mag dienen voor ieder menselijk contact of dit nu privé is of professioneel als hulpverlener (psycholoog, coach, maatschappelijk werker).

Gastenboek

Wilt u reageren? Onderaan iedere blog heeft u hiertoe de mogelijkheid.
Daarnaast kunt u een email sturen naar: tomribbens@mac.com