ken u zelf

Sinds mijn middelbare school ben ik geïnteresseerd in wie ik ben als mens of anders gezegd wat het wezen van mijn mens-zijn nu eigenlijk is. Toen was schrijven voor mij ook al een belangrijke manier om mezelf uit te drukken en te ontdekken. Ik begon te schrijven in een dagboek toen ik 18 jaar oud was en mijn eerste crisis zich had aangediend. Al schrijvend kwam en kom ik nog steeds dingen over mezelf te weten en over wie ik ben als mens. Ken u zelf, zei Socrates al. Wie zichzelf kent, kent het heelal. Een interessante opmerking.

Sinds een aantal weken ben ik aan het lezen in het boek De kleine geschiedenis van bijna alles, ik meldde dat al eerder. Het is een fascinerend boek over hoe de Westerse wetenschap de aarde, het heelal, de mircocosmos, ja, zo’n beetje alles ontdekt. Het is fascinerend, omdat het mijn verwondering en nieuwsgierigheid opwekt, maar het is al even fascinerend om te lezen hoe deze manier van wetenschap bedrijven meer vragen oproept dan beantwoord. Hoeveel men eigenlijk niet weet, hoe beperkt en onvolmaakt deze manier van wetenschap bedrijven is. Vreemd eigenlijk hoe hoog wij als samenleving deze wetenschap op een voetstuk plaatsen. Het is de neiging om iets buiten onszelf hoger te plaatsen dan wij zelf zijn, zoals we dat vroeger ook met vertegenwoordigers van de kerk deden. Of momenteel met artsen in de gezondheidszorg. We vergeten telkens weer dat wij zelf de deskundigen zijn op het gebied van kennis, religie of gezondheid!

Hoe werkt de Westerse wetenschap eigenlijk? Het plaatst de waarnemer buiten de werkelijkheid van dat wat wordt waargenomen en bestudeerd. En precies dat is het probleem, want dat is een illusie. Door een soort van fictieve, kunstmatige, rationele, objectieve, onpersoonlijke, anonieme, steriele meetlat te bedenken buiten de mens zelf en daarmee naar de werkelijkheid te kijken, zal het nooit lukken tot het mysterie van het leven door te dringen. Het schept alleen maar meer onwetendheid. Regelmatig wordt in het boek beschreven hoe een wetenschapper een bepaalde waarheid ontdekt, waarna er weer feiten worden ontdekt die niet in die waarheid passen. Wat als gevolg heeft dat die vervelende, niet passende feiten gewoon onder het vloerkleed worden geveegd. Het uiterlijke, rationele oog van de Westerse wetenschap leidt niet tot de kern van het leven. De enige manier om op het spoor te komen van kennis over het leven is door te onderkennen dat wij als mens onderdeel zijn van het leven. En die verbinding met het leven zit van binnen, dus zal het innerlijk oog gevonden moeten worden om naar het leven te kijken. Bestaat er een innerlijke manier om wetenschap te bedrijven? Als Socrates al zei ken u zelf, dan kent u de wereld, dan zou het antwoord op die vraag ‘ja’ moeten zijn. Het axioma van Hermes Trismegistus zegt eigenlijk hetzelfde; zo boven, zo beneden. Zo binnen, zo buiten.

Zolang ik schrijf, zoek ik naar kennis over mezelf, over het leven, door naar binnen te gaan. Door het beschrijven van mijn eigen relatie met het leven, door het beschrijven van wie ik ben als mens, het beschrijven van mijn innerlijk werk. Ik zou daar nu aan toevoegen; het beschrijven van de weg die de liefde met mij als mens gaat. Wat ik ontdekt heb is dat de kern van mijn bestaan met liefde te maken heeft. Het bijzondere is dat ik zelf deze kennis steeds weer in mezelf op moet graven. Dit is niet aan de buitenkant, aan de oppervlakte te vinden. Het is sowieso vreemd, vind ik, dat het uiterlijke leven zoals we dat leven in het dagelijks leven, maar zoals we dat ook zien op televisie of lezen in de kranten, zo anders is dan mijn innerlijk leven. Alsof het twee verschillende lagen zijn. Ik heb in mezelf het verlangen ontdekt dat in mij de liefde, maar je zou ook kunnen zeggen, mijn bewustzijn geboren wordt of ontwaakt. Dit voelde ik vanochtend weer heel sterk tijdens mijn meditatie in de tuin. Soms voel ik dat helemaal niet, in beslag dat ik word genomen door het dagelijks leven, maar soms laait dat vuurtje weer op. Ik verlang dat in mij de liefde of het bewustzijn geboren wordt, dat geeft mij mijn diepste betekenis als mens. En wat ik schrijf en wat ik noem mijn innerlijk werk gaat over dat ontwaken, dat geboren worden. Het is alsof de buitenwereld van het collectief als een schil om deze kern heen zit. Ook ik ben onderdeel van het collectief, laat dat duidelijk zijn. Alleen ik vind mijn diepste zin niet in het collectief. Het collectief is de buitenkant, onze rollen, onze maskers. Soms zit ik zo vast in dat collectief dat ik denk dat ik dat ben, mijn masker.

Als ik vakantie heb, zoals nu de meivakantie, komt er meer ruimte voor mijn behoefte, omdat ik het kader van mijn werk even loslaat. Het toelaten van mijn behoefte, het voelen daarvan is een van mijn moeilijke punten, een soort handicap, ontstaan in de situatie, de omstandigheden van mijn vroegste jeugd. Ik ben een held in het verstoppen, onderdrukken en niet laten zien van mijn behoefte, daarop is mijn overlevingspatroon als helper (nummer 2 in het enneagram) gebaseerd. Liever gericht zijn op anderen en op de buitenwereld dan toe te geven dat ik een behoefte heb. Vooral op intiem vlak voelt het net of ik sterf als ik openlijk uitkom voor mijn behoefte. Open en gelijkwaardig, zodat de ander ja of nee kan zeggen. Liever probeer ik op een slinkse manier aan mijn behoefte te voorzien, terwijl dat altijd betekent dat ik niet krijg wat ik eigenlijk wil. Pas als ik durf te sterven aan het uitspreken van mijn behoefte gaat de wereld van mogelijkheden open en blijkt er plots veel meer te kunnen dan ik dacht. Ziehier een klein voorbeeldje van hoe mijn masker van de helper werkt (ik ben er voor anderen, ik heb niemand nodig, ik ben sterk, ik heb geen behoefte) en hoe het innerlijk werk vereist om deze behoefte te voelen en op een open en gelijkwaardige manier te communiceren. Transformatie is dat eigenlijk en op die weg van transformatie kom ik altijd langs mijn punt van pijn en als ik me daarin open wordt dit een punt van liefde. Liefde voor mezelf. Vanuit mijn overlevingspatroon heb ik sterk de neiging mijn behoefte af te keuren, ik mag niet afhankelijk zijn, anders kan ik gekwetst worden. Ja, ik kan gekwetst worden, maar zonder dat risico kan ik ook nooit mijn diepste wensen vervullen. Opvallend is dat als ik mijn intieme behoefte uitspreek naar mijn partner ik ontdek dat het contact maken hierin mijn diepste wens is. En niet dat deze wens precies vervuld moet worden vanuit mijn verwachting en beeld. Als het een open wens is, kunnen er misschien wel mogelijkheden ontstaan die ik van tevoren nooit had kunnen bedenken.

Vanuit het verlangen dat de liefde in mijn geboren wordt, ontwaakt, graaf ik in mezelf en kom ik af en toe dingen tegen die ik liever niet zie. Het is de liefde zelf die wat in het donker zit naar boven brengt, naar het licht. Op die manier groeit mijn bewustzijn, het bewustzijn van mezelf, maar ook van de wetmatigheden die met mijn innerlijk en met de liefde te maken hebben. Als ik mezelf ontdek, ontdek ik de wereld. Misschien is dat wel de nieuwe wetenschap, die zichzelf verbindt met de wereld om zich heen, in plaats van zich afscheidt en de illusie wekt dat hij de wereld aan zich kan onderwerpen.

Over onderwerpen gesproken, deze week kwam ik twee voorbeelden tegen van het ultieme beeld van de mens die de natuur aan zich onderwerpt. Eerst kwam een lang gekoesterde wens in vervulling toen we gisteren met ons gezin naar Harderwijk reden om naar het dolfinarium te gaan. Ik wilde namelijk levende dolfijnen zien, maar waar we in terecht kwamen was een soort televisieshow (ik keek al om me heen waar de camera’s waren of de reclameblokjes) met overdreven stemmetjes en dreunende muziek. De dolfijnen, walrussen of zeehonden waren in de hoofdrol, maar waar het publiek eigenlijk voor klapte waren de aangeleerde kunstjes. Een van de trainers legde uit hoe jonkies vanaf dat ze een klein stukje vis konden eten, al werden geconditioneerd, getraind om te doen wat van hen werd verwacht. Ik werd er een beetje verdrietig van en moest denken aan de kick die ik krijg als ik in het bos een paar reeën tegenkom in hun natuurlijk omgeving. Toen we thuis waren keken we naar een DVD van de serie Human Planet, waarin door de BBC een beeld wordt geschetst van de mens die overleeft in de meest moeilijke omstandigheden op aarde en de natuur aan zich heeft onderworpen. De stem van Carice van Houten vertelt dat de mens de enige soort is die kan overleven op aarde, vanwege zijn vernuft en aanpassingsvermogen. Wat trouwens helemaal niet waar is. In een andere aflevering van de serie wordt namelijk een klein organisme getoond dat overleeft in een grot met zwavelzuur. Dat zie ik ons nog niet doen. Het typische is dat de mensen die Human Planet laat zien letterlijk overlevers zijn, bosjesmannen in Papua-Nieuw Gunea bijvoorbeeld. Is dat een voorbeeld van de mens die in zijn meest ultieme vorm is uitgegroeid in zijn natuurlijke habitat?

Een leuke vraag aan het einde van dit artikel; wat is volgens jouw het beeld van de volmaakt ontwikkelde mens in zijn meest natuurlijke omgeving? Welke kwaliteiten en eigenschappen heeft deze mens volgens jou? Hoe heeft hij zijn leven om zich heen georganiseerd, hoe leeft hij, hoe werkt hij? Hoe gaat deze volmaakte mens om met de aarde? Zijn er voorbeelden daarvan volgens jou? Als je wilt kun je antwoord geven in het gastenboek.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Views: 853
Gastenboek

Wilt u reageren? Onderaan iedere blog heeft u hiertoe de mogelijkheid.
Daarnaast kunt u een email sturen naar: tomribbens@mac.com