gezien

Je gezien voelen is misschien wel het grootste verlangen dat een mens kan hebben. Ik kan me zo de momenten herinneren waarin ik me gezien heb gevoeld. Bijvoorbeeld door mijn toenmalige casemanager van Sociale Zaken toen ik nog een uitkering had. Hij zag me en mijn potentie en gaf me de ruimte om stichting Met hart en ziel op te richten en daarmee mijn eigen baan te scheppen. Onlangs had ik de ervaring dat ik door een beleidsmedewerker van de gemeente gezien werd in mijn manier van werken met mensen. Dus ik ken de ervaring van het gezien zijn. Toch is het zo dat ik de aparte neiging heb om me juist te richten op mensen die me niet zien. Om me heen heb ik een aantal mensen waarvan ik onbewust verwacht dat ze me zien. Maar eigenlijk is die verwachting gebaseerd op een oud en vertrouwd gevoel van niet gezien zijn.

Het is het gevoel vanuit het gezin waarin ik ben opgegroeid en waarin ik de ervaring ken van het niet gezien te worden in wie ik in wezen ben. Ooit heb ik daarin het besluit genomen dat ik het alleen moest doen en sloot me dus daarmee af in mijn eigen wereld. Tegelijk deed ik allerlei pogingen en ging ik me op een aangepaste manier gedragen om maar wel gezien te worden door mijn ouders en mijn omgeving. Het is confronterend om te merken dat ik nog steeds de neiging heb om veel energie te stoppen in mensen die me juist niet zien. Ik wil hen overtuigen, ik wil hen pleasen, ik wil gezien worden door hen die me niet zien en vergeet de mensen die me wel zien. Wat een ellendig patroon is dat waarin ik dan gevangen zit en waarmee ik me volledig afhankelijk maak van de ander.

Totdat ik vandaag snapte dat je het gezien worden niet kan afdwingen. Iemand ziet je of iemand ziet je niet. Het is net zoals je als kind aan een ander kind vraagt of hij of zij mee wil spelen. En dan zegt het andere kind ‘ja’ of ‘nee’. No big deal. Ik heb de vrijheid om met de een te spelen en de ander niet. Met de ene mens klikt het wel, met de ander niet. Het heeft totaal geen zin om het kind dat niet wil spelen over te halen om wel mee te willen doen. Gezien worden is een product van het hart. En het hart kan ik niet dwingen. Laat het los!

De Nag Hammadi zegt dat God hemel en aarde heeft geschapen met als grootste verlangen om gezien te worden. En misschien is dat wel het meest wezenlijke wat we elkaar als mens kunnen geven. Ik zie jou. Dit weekend was ik weer eens in Terneuzen terecht gekomen, ditmaal met heel mijn gezin en waren we met z’n allen naar een kerkdienst gegaan. Het was namelijk Schelde jazz-festival in Terneuzen en er was een kerkdienst georganiseerd met gospelmuziek. We vielen van de ene verbazing in de andere, want de predikant die de dienst voorging was helemaal uit Amsterdam gekomen, op zijn motor nog wel. Jos de Heer was zijn naam (echt waar) en hij hield een prachtige overweging die als thema had ‘U legt uw hand op mij’. En dat ging over gezien en gekend worden. Hij las Psalm 139 voor, een van mijn favoriete psalmen trouwens.

Heer, u kent mij, u doorgrondt mij, u weet het als ik zit of sta. U doorziet van verre mijn gedachten. Ga ik op weg of rust ik uit, u merkt het op, met al mijn wegen bent u vertrouwd. Geen woord ligt op mijn tong, of u, Heer, kent het ten volle. U omsluit mij, van achter en van voren, u legt uw hand op mij. Wonderlijk zoals u mij kent, het gaat mijn begrip te boven. Hoe zou ik aan uw aandacht ontsnappen, hoe aan uw blikken ontkomen? Klom ik op naar de hemel – u tref ik daar aan, lag ik neer in het dodenrijk – u bent daar. Al verhief ik mij op de vleugels van de dageraad, al ging ik wonen voorbij de verste zee, ook daar zou uw hand mij leiden, zou uw rechterhand mij vasthouden. Al zei ik: “laat het duister mij opslokken, het licht om mij heen veranderen in nacht”, ook dan zou het duister voor u niet donker zijn – de nacht zou oplichten las de dag, het duister helder zijn als het licht.

Het is gek dat ik het gezien worden sterk kan ervaren, maar ook het niet gezien worden. Het is net of deze dicht bij elkaar aanwezig zijn, zoals het licht en donker dat soms ook zijn. Het onkruid dicht bij het zaad van de groente die opkomt. Het is mijn bewustzijn die het onderscheid kan maken en die me de keuze vrijheid geeft tussen het een of het ander. Vandaag liep ik door Albert Heijn en was helemaal gevangen in het gevoel van niet gezien zijn. Tegelijk was er het kleine lichtje van mijn waarneming die dacht; vanuit dit gevoel ben ik net zo goed een misdadiger, een moordenaar, een verkrachter, een zwerver, een psychopaat. Verlicht zijn betekent niet dat ik dat niet meer ben en alleen maar het goede ervaar. Maar verlicht zijn betekent dat ik zie dat ik het net zo goed in me heb om een held te zijn als een moordenaar. Ik heb het beiden in me, ik kan het allemaal in mezelf ervaren, maar door mijn bewustzijn kan ik een keuze maken. Wat een enorme verantwoordelijkheid geeft dat. Het is een verantwoordelijkheid die keuzevrijheid met zich meebrengt en die een stapje verder gaat dan de economische betekenis die we normaal aan het woord verantwoordelijkheid geven; namelijk je plicht om in je eigen onderhoud te voorzien (te werken voor je geld).

Bewustzijn is het product van liefde en omvat zowel het goede als het kwade in mezelf, maar ook buiten mezelf. Bewustzijn heeft geen oordeel, maar is het allemaal. In een van de boeken van de Nag Hammadi staat dit op een geweldige manier geschreven. Het boek heet Donder: volmaakt bewustzijn. Een stukje hieruit;

Want ik ben de eerste en de laatste.
Ik ben de vereerde en de verachte.
Ik ben de hoer en de heilige.
Ik ben de vrouw en de maagd.
Ik ben de moeder en de dochter.
Ik ben de leden van mijn moeder.
Ik ben de onvruchtbare en talrijk zijn mijn kinderen.
Ik ben het wiens bruiloft schitterend is en ik ben niet gehuwd.
Want ik ben de kennis en de onwetendheid.
Ik ben de schaamte en de vrijmoedigheid.
Ik ben schaamteloos en ben beschaamd.
Ik ben kracht en ik ben angst.
Ik ben oorlog en vrede.
Let op mij.
Ik ben de vernederde en de voorname.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Views: 759
Gastenboek

Wilt u reageren? Onderaan iedere blog heeft u hiertoe de mogelijkheid.
Daarnaast kunt u een email sturen naar: tomribbens@mac.com